{"id":18010,"date":"2023-06-19T06:11:29","date_gmt":"2023-06-19T06:11:29","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/?post_type=wystawy&p=18010"},"modified":"2026-03-13T08:52:38","modified_gmt":"2026-03-13T08:52:38","slug":"callart3-wirtualne-okno","status":"publish","type":"wystawy","link":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wystawy\/callart3-wirtualne-okno\/","title":{"rendered":"CALLART3 WIRTUALNE OKNO"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wirtualne okno<\/strong><\/p>

Wystawa jest trzeci\u0105 ods\u0142on\u0105 z cyklu \u201eCallart\u201d, ukazuj\u0105cego wybrane dzie\u0142a z kolekcji Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego Wroc\u0142aw oraz Dolno\u015bl\u0105skiego Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych. Podejmuje problem fenomenu obrazowania i obrazu. W ci\u0105gu wiek\u00f3w w\u0119drowa\u0142 on przez ro\u017cne media: od \u015bcian, desek, p\u0142\u00f3cien, arkuszy papieru, przez ready mades, przestrze\u0144 miasta i natury, ekrany i czasoprzestrzenie cyfrowe, by aktualnie rozpocz\u0105\u0107 zupe\u0142nie nowy rozdzia\u0142 zdumiewaj\u0105cych kreacji wykorzystuj\u0105cych sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. Inspiracji do wystawy, opr\u00f3cz dynamicznego rozwoju AI, dostarczy\u0142a publikacja Anne Friedberg Wirtualne okno. Od Albertiego do Microsoftu. Friedberg w swojej dog\u0142\u0119bnej analizie obrazu zauwa\u017ca, \u017ce okre\u015blenie \u201ewirtualny\u201d w obecnych czasach zosta\u0142o zaw\u0119\u017cone jedynie do prac cyfrowych, mimo \u017ce samo poj\u0119cie narodzi\u0142o si\u0119 w erze przeddigitalnej. Mi\u0119dzy XVII a XVIII wiekiem w rozprawach optyk\u00f3w s\u0142owo \u201ewirtualny\u201d u\u017cywane by\u0142o do opisu obraz\u00f3w widzianych przez soczewk\u0119 lub na powierzchni lustra. Termin ten pochodzi z j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, od s\u0142owa \u201evirtus\u201d (\u2018moc, si\u0142a\u2019). Zatem \u201ewirtualny\u201d to posiadaj\u0105cy moc dzia\u0142ania bez uczestnictwa materii lub z tak\u0105 moc\u0105 zwi\u0105zany \u2013 w sensie rzeczywistym i funkcjonalnym, nie za\u015b formalnym.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Kr\u00f3tka historia ok(n)a i lustra<\/strong><\/p>

Obraz fascynowa\u0142 wielu my\u015blicieli i teoretyk\u00f3w. W antyku Platon por\u00f3wnywa\u0142 obraz tworzony przez artyst\u00f3w do lustra odbijaj\u0105cego jedynie idee prawdziwych przedmiot\u00f3w. W teorii Jacques\u2019a Lacana, francuskiego psychoanalityka, to za spraw\u0105 odbicia w lustrze ma\u0142e dziecko u\u015bwiadamia sobie swoj\u0105 podmiotowo\u015b\u0107, odr\u0119bno\u015b\u0107 wzgl\u0119dem matki. Zwierciad\u0142o ma zatem dwie konotacje: z jednej strony, zwi\u0105zane jest z na\u015bladownictwem natury (mimesis) i wywo\u0142ywaniem iluzji, z drugiej \u2013 pozwala dostrzec jednostkow\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i rodz\u0105c\u0105 si\u0119 samo\u015bwiadomo\u015b\u0107. W XV wieku Leone Battista Alberti w swoim dziele De pittura pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 metafor\u0105 otwartego okna (finestra aperta) jako obrazu \u2013 dwuwymiarowej p\u0142aszczyzny ograniczonej ram\u0105 s\u0142u\u017c\u0105cej narracyjnemu przedstawieniu historii. Analizuj\u0105c przemiany zachodz\u0105ce w ci\u0105gu epok, mo\u017cemy zaobserwowa\u0107, jak pojedyncze okno przemienia si\u0119 w nowych mediach \u2013 fotografii, filmie, a w kolejnym etapie: w interfejsie graficznym komputerowego Windowsa \u2013 w okna zr\u00f3\u017cnicowane i zwielokrotnione. \u015aledz\u0105c metamorfozy obrazu, mo\u017cemy rozpatrywa\u0107 przekszta\u0142cenia, jakie nast\u0119powa\u0142y w miar\u0119 up\u0142ywu dekad w r\u00f3\u017cnych obszarach, r\u00f3wnie\u017c w dziedzinie ludzkiej percepcji. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 multiplikacji okien w komputerach spowodowa\u0142a rozpowszechnienie pracy w warunkach rozproszonej uwagi.<\/p>

Dawne rozwa\u017cania o istocie obrazu przez wieki by\u0142y inspiracj\u0105 dla tw\u00f3rc\u00f3w. Tak\u017ce w sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej arty\u015bci ch\u0119tnie wykorzystuj\u0105 znane motywy, aby je rozwija\u0107 lub aby kontestowa\u0107 przemy\u015blenia swoich wielkich poprzednik\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Obraz wszechobecny<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W procesie ewolucji najbardziej uprzywilejowanym zmys\u0142em sta\u0142 si\u0119 wzrok, za jego bowiem pomoc\u0105 nasi przodkowie mogli ustrzec si\u0119 przed licznymi niebezpiecze\u0144stwami szybciej ni\u017c za po\u015brednictwem s\u0142uchu, w\u0119chu, smaku i dotyku. St\u0105d \u2013 nale\u017cy przypuszcza\u0107 \u2013 ogromny nacisk na rozw\u00f3j j\u0119zyka form wizualnych, niezale\u017cnie od szeroko\u015bci geograficznej oraz uwarunkowa\u0144 kulturowych. Bana\u0142em wydaje si\u0119 stwierdzenie, \u017ce \u017cyjemy w \u015bwiecie zdominowanym przez obrazy. Otaczaj\u0105 nas one w reklamach, interfejsach komputerowych, komunikatorach w formie emoji i gif\u00f3w, prasie, telewizji i internecie. Potrafi\u0105 zmienia\u0107 bieg historii, o czym \u015bwiadczy wykorzystywanie tkwi\u0105cego w nich potencja\u0142u przez machiny propagandowe i polityczne. W dobie AI oraz kreowanych za jej pomoc\u0105 deepfake\u2019\u00f3w zjawisko to mo\u017ce budzi\u0107 niepok\u00f3j.<\/p>

Wystawa \u201eCallart3\u201d ogniskuje problematyk\u0119 obrazu i obrazowania. Staje si\u0119 punktem wyj\u015bcia do indywidualnych rozwa\u017ca\u0144 oraz szerszych debat nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 obrazu, jak i samego cz\u0142owieka. Dob\u00f3r prac zosta\u0142 podyktowany ch\u0119ci\u0105 poszerzenia \u015bwiadomo\u015bci dotycz\u0105cej granic obrazu, wyznaczanych przez ramy w sensie dos\u0142ownym i metaforycznym. Ekspozycja jest podzielona na trzy osie tematyczne:<\/p>

  1. Uwik\u0142ane w tradycj\u0119<\/em>\u00a0\u2013 przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 historii obrazu w celu odnalezienia g\u0142\u0119bszych znacze\u0144 i kontekst\u00f3w, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce najw\u0142a\u015bciwszym pocz\u0105tkiem jest si\u0119gni\u0119cie do tradycji. Obrazy, archetypy, alegorie, bohaterowie i oprawcy \u2013 tak jak i zwiedzaj\u0105cy muzea \u2013 zale\u017c\u0105 od obyczaj\u00f3w i wierze\u0144 konkretnych kr\u0119g\u00f3w kulturowych, kt\u00f3rych s\u0105 reprezentantami.<\/li>
  2. Od obrazu realnego do AI<\/em>\u00a0\u2013 najobszerniejsza cz\u0119\u015b\u0107 ekspozycji; mo\u017cna tu prze\u015bledzi\u0107 wspomnian\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 obrazu przez r\u00f3\u017cne media. Prace prowokuj\u0105 do refleksji nad istot\u0105 obrazu jako malarskiego gestu, iluzji otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci oraz przestrzeni cyfrowej i sztucznej inteligencji.<\/li>
  3. Co dalej?<\/em>\u00a0\u2013 w ostatniej sali zaprezentowana zosta\u0142a instalacja o krytycznej wymowie, podejmuj\u0105ca problem nadprodukcji obraz\u00f3w i mechanizacji procesu tw\u00f3rczego.<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    Kr\u00f3tka historia ok(n)a i lustra<\/strong><\/p>

    Obraz fascynowa\u0142 wielu my\u015blicieli i teoretyk\u00f3w. W antyku Platon por\u00f3wnywa\u0142 obraz tworzony przez artyst\u00f3w do lustra odbijaj\u0105cego jedynie idee prawdziwych przedmiot\u00f3w. W teorii Jacques\u2019a Lacana, francuskiego psychoanalityka, to za spraw\u0105 odbicia w lustrze ma\u0142e dziecko u\u015bwiadamia sobie swoj\u0105 podmiotowo\u015b\u0107, odr\u0119bno\u015b\u0107 wzgl\u0119dem matki. Zwierciad\u0142o ma zatem dwie konotacje: z jednej strony, zwi\u0105zane jest z na\u015bladownictwem natury (mimesis) i wywo\u0142ywaniem iluzji, z drugiej \u2013 pozwala dostrzec jednostkow\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i rodz\u0105c\u0105 si\u0119 samo\u015bwiadomo\u015b\u0107. W XV wieku Leone Battista Alberti w swoim dziele De pittura pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 metafor\u0105 otwartego okna (finestra aperta) jako obrazu \u2013 dwuwymiarowej p\u0142aszczyzny ograniczonej ram\u0105 s\u0142u\u017c\u0105cej narracyjnemu przedstawieniu historii. Analizuj\u0105c przemiany zachodz\u0105ce w ci\u0105gu epok, mo\u017cemy zaobserwowa\u0107, jak pojedyncze okno przemienia si\u0119 w nowych mediach \u2013 fotografii, filmie, a w kolejnym etapie: w interfejsie graficznym komputerowego Windowsa \u2013 w okna zr\u00f3\u017cnicowane i zwielokrotnione. \u015aledz\u0105c metamorfozy obrazu, mo\u017cemy rozpatrywa\u0107 przekszta\u0142cenia, jakie nast\u0119powa\u0142y w miar\u0119 up\u0142ywu dekad w r\u00f3\u017cnych obszarach, r\u00f3wnie\u017c w dziedzinie ludzkiej percepcji. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 multiplikacji okien w komputerach spowodowa\u0142a rozpowszechnienie pracy w warunkach rozproszonej uwagi.<\/p>

    Dawne rozwa\u017cania o istocie obrazu przez wieki by\u0142y inspiracj\u0105 dla tw\u00f3rc\u00f3w. Tak\u017ce w sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej arty\u015bci ch\u0119tnie wykorzystuj\u0105 znane motywy, aby je rozwija\u0107 lub aby kontestowa\u0107 przemy\u015blenia swoich wielkich poprzednik\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    <\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    Arty\u015bci i artystki:<\/strong> Ana Mar\u00eda Caballero, Wojciech Doroszuk, Jaros\u0142aw Flici\u0144ski, Paulina Gedymin, Wojciech Gilewicz, J\u00f3zef Ha\u0142as, Adad Hannah, Marcin Harlender, Ryszard J\u0119dro\u015b, Laura Pawela, Yinka Shonibare, Ivona Tau, Andrzej Wasilewski<\/p>

    Kuratorka:<\/strong> Sylwia Ko\u015bcielniak<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    <\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Wirtualne okno Wystawa jest trzeci\u0105 ods\u0142on\u0105 z cyklu \u201eCallart\u201d, ukazuj\u0105cego wybrane dzie\u0142a z kolekcji Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego Wroc\u0142aw oraz Dolno\u015bl\u0105skiego Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych. Podejmuje problem fenomenu obrazowania i obrazu. W ci\u0105gu wiek\u00f3w w\u0119drowa\u0142 on przez ro\u017cne media: od \u015bcian, desek, p\u0142\u00f3cien, arkuszy papieru, przez ready mades, przestrze\u0144 miasta i natury, ekrany i czasoprzestrzenie cyfrowe, by […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18011,"parent":0,"template":"","format":"standard","meta":[],"kategorie-wystaw":[37],"class_list":["post-18010","wystawy","type-wystawy","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","kategorie-wystaw-archiwalne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/18010","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/wystawy"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":67,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/18010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35844,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/18010\/revisions\/35844"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie-wystaw","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie-wystaw?post=18010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}