{"id":28128,"date":"2021-08-26T12:34:00","date_gmt":"2021-08-26T12:34:00","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/?post_type=wystawy&#038;p=28128"},"modified":"2026-03-24T10:17:44","modified_gmt":"2026-03-24T10:17:44","slug":"kama-sokolnicka-blask","status":"publish","type":"wystawy","link":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wystawy\/kama-sokolnicka-blask\/","title":{"rendered":"KAMA SOKOLNICKA. BLASK"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"28128\" class=\"elementor elementor-28128\" data-elementor-post-type=\"wystawy\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-4140e5d4 elementor-section-full_width elementor-section-stretched elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"4140e5d4\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;stretch_section&quot;:&quot;section-stretched&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-wide\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7bdfad8\" data-id=\"7bdfad8\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-42cd94ba elementor-widget elementor-widget-gallery\" data-id=\"42cd94ba\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;columns&quot;:&quot;1&quot;,&quot;lazyload&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;gallery_layout&quot;:&quot;grid&quot;,&quot;columns_tablet&quot;:2,&quot;columns_mobile&quot;:1,&quot;gap&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;gap_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;gap_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;link_to&quot;:&quot;file&quot;,&quot;aspect_ratio&quot;:&quot;3:2&quot;,&quot;overlay_background&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;content_hover_animation&quot;:&quot;fade-in&quot;}\" data-widget_type=\"gallery.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery__container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_4312a.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"42cd94ba\" data-elementor-lightbox-title=\"fot. M. Kujda\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjgxMzEsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9tdXpldW13c3BvbGN6ZXNuZS5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNFwvMDNcL0RTQ180MzEyYS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI0MmNkOTRiYSJ9\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_4312a-768x512.jpg\" data-width=\"768\" data-height=\"512\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_4320a-scaled.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"42cd94ba\" data-elementor-lightbox-title=\"fot. M. Kujda\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjgxMzIsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9tdXpldW13c3BvbGN6ZXNuZS5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNFwvMDNcL0RTQ180MzIwYS1zY2FsZWQuanBnIiwic2xpZGVzaG93IjoiNDJjZDk0YmEifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_4320a-768x512.jpg\" data-width=\"768\" data-height=\"512\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_4332a.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"42cd94ba\" data-elementor-lightbox-title=\"fot. M. Kujda\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjgxMzMsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9tdXpldW13c3BvbGN6ZXNuZS5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNFwvMDNcL0RTQ180MzMyYS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI0MmNkOTRiYSJ9\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_4332a-768x512.jpg\" data-width=\"768\" data-height=\"512\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_4335a.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"42cd94ba\" data-elementor-lightbox-title=\"fot. M. Kujda\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjgxMzQsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9tdXpldW13c3BvbGN6ZXNuZS5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNFwvMDNcL0RTQ180MzM1YS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI0MmNkOTRiYSJ9\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_4335a-768x512.jpg\" data-width=\"768\" data-height=\"512\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_7078a.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"42cd94ba\" data-elementor-lightbox-title=\"fot. M. Kujda\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjgxMzUsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9tdXpldW13c3BvbGN6ZXNuZS5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNFwvMDNcL0RTQ183MDc4YS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI0MmNkOTRiYSJ9\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_7078a-768x1152.jpg\" data-width=\"768\" data-height=\"1152\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_7114a.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"42cd94ba\" data-elementor-lightbox-title=\"fot. M. Kujda\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjgxMzYsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9tdXpldW13c3BvbGN6ZXNuZS5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNFwvMDNcL0RTQ183MTE0YS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI0MmNkOTRiYSJ9\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_7114a-768x512.jpg\" data-width=\"768\" data-height=\"512\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_4212a.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"42cd94ba\" data-elementor-lightbox-title=\"fot. M. Kujda\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjgxMzcsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9tdXpldW13c3BvbGN6ZXNuZS5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNFwvMDNcL0RTQ180MjEyYS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI0MmNkOTRiYSJ9\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_4212a-768x512.jpg\" data-width=\"768\" data-height=\"512\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_7075a-scaled.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"42cd94ba\" data-elementor-lightbox-title=\"fot. M. Kujda\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjgxMzgsInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9tdXpldW13c3BvbGN6ZXNuZS5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNFwvMDNcL0RTQ183MDc1YS1zY2FsZWQuanBnIiwic2xpZGVzaG93IjoiNDJjZDk0YmEifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_7075a-768x512.jpg\" data-width=\"768\" data-height=\"512\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"e-gallery-item elementor-gallery-item elementor-animated-content\" href=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_7134.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"42cd94ba\" data-elementor-lightbox-title=\"fot. M. Kujda\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjgxMzksInVybCI6Imh0dHBzOlwvXC9tdXpldW13c3BvbGN6ZXNuZS5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNFwvMDNcL0RTQ183MTM0LmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6IjQyY2Q5NGJhIn0%3D\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-gallery-image elementor-gallery-item__image\" data-thumbnail=\"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DSC_7134-768x552.jpg\" data-width=\"768\" data-height=\"552\" aria-label=\"\" role=\"img\" ><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-gallery-item__overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-3ffffb34\" data-id=\"3ffffb34\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-5f14d59e elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"5f14d59e\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-2faeb4fb\" data-id=\"2faeb4fb\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2103b4a9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2103b4a9\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right\"><em>You look at the sun.<br \/>Then you return home and you can\u2019t work.<br \/>You\u2019re impregnated with all that light.<\/em><\/p><p style=\"text-align: right\">Jonas Mekas,\u00a0<em>Walden. Diaries, Notes and Sketches<\/em>\u00a0<br \/>\u00a0<\/p><p style=\"text-align: right\"><em>To, co dane nam wraz z bytem i rozpoznane przez nas w drobinach istnienia jako warto\u015b\u0107, mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 roz\u015bwietleniu naszej egzystencji, ale r\u00f3wnie\u017c ukierunkowa\u0107 j\u0105, mo\u017ce bowiem prowadzi\u0107 do odkrycia w\u0142a\u015bciwych nam cel\u00f3w. A wi\u0119c promieniowanie sensu, kt\u00f3re odnajdujemy czy spotkamy, mo\u017ce nas rozpromienia\u0107.<\/em><\/p><p style=\"text-align: right\">Jolanta Brach-Czaina,\u00a0<em>Szczeliny istnienia<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-277bb80f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"277bb80f\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u201eNiechaj stanie si\u0119 \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107!\u201d. To pierwsze s\u0142owa starotestamentowego stw\u00f3rcy zapisane w Ksi\u0119dze Rodzaju, wed\u0142ug kt\u00f3rej wcze\u015bniej Ziemia by\u0142a bez\u0142adem i pustkowiem, a ciemno\u015b\u0107 rozpo\u015bciera\u0142a si\u0119 nad bezmiarem w\u00f3d. S\u0142owa te oddzieli\u0142y \u015bwiat\u0142o od mroku i dzie\u0144 od nocy, a ich zapis w Pi\u0119cioksi\u0119gu sta\u0142 si\u0119 pierwszym boskim przes\u0142aniem do ludzko\u015bci. Przypowie\u015b\u0107 mo\u017cna interpretowa\u0107 jako symboliczn\u0105 genez\u0119 narodzin dobra i z\u0142a \u2013 zapocz\u0105tkowa\u0142y one zami\u0142owanie do dualistycznego dzielenia \u015bwiata na pole walki dw\u00f3ch si\u0142. Gdy jednak na problematyk\u0119 stworzenia spojrze\u0107 z perspektywy nauki, na przyk\u0142ad fizyki, okazuje si\u0119, \u017ce \u015bwiat bez \u015bwiat\u0142a nie m\u00f3g\u0142by istnie\u0107. Nie by\u0142oby w\u00f3wczas promieniowania elektromagnetycznego, a wi\u0119c nie istnia\u0142aby czasoprzestrze\u0144. Wed\u0142ug kosmologii jako pierwsza w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym pojawi\u0142a si\u0119 gwiazda powsta\u0142a na skutek zapadni\u0119cia jednej cz\u0119\u015bci niestabilnego ob\u0142oku grawitacyjnego. Dopiero p\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142y formowa\u0107 si\u0119 planety. Na pocz\u0105tku wi\u0119c by\u0142o \u015bwiat\u0142o, a Ziemia znalaz\u0142a si\u0119 na tyle blisko i jednocze\u015bnie daleko od jego \u017ar\u00f3d\u0142a, aby rozwin\u0119\u0142o si\u0119 na niej \u017cycie.<\/p><p>Potocznie \u015bwiat\u0142em nazywa si\u0119 widzialn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 promieniowania elektromagnetycznego rejestrowan\u0105 przez siatk\u00f3wk\u0119 oka. Warunkuje ono proces widzenia, w kt\u00f3rym odbijane od przedmiot\u00f3w \u015bwiat\u0142o przechodzi przez rog\u00f3wk\u0119 i wpada do narz\u0105du wzroku, generuj\u0105c szereg zjawisk optycznych. Jednym z nich jest \u201eol\u015bnienie\u201d (ang.\u00a0<em>glare<\/em>), czyli podstawowy parametr charakteryzuj\u0105cy otoczenie \u015bwietlne, niepo\u017c\u0105dany efekt w procesie widzenia. Wpatrywanie si\u0119 w blask \u2013 jaskraw\u0105 powierzchni\u0119 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w przestrzennym obszarze wra\u017ce\u0144 wzrokowych \u2013 powoduje powstawanie uporczywych powidok\u00f3w. Ich uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 bywa dla ludzi fascynuj\u0105ca. Wyra\u017ane zainteresowanie \u015bwiat\u0142em odbitym mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w pasji do obserwowania gwiazd. Galileusz obserwowa\u0142 S\u0142o\u0144ce, u\u017cywaj\u0105c niezaawansowanych technologicznie teleskop\u00f3w. Potrzeba zbadania nieznanej jasno\u015bci okaza\u0142a si\u0119 na tyle silna, \u017ce podobno uczony przyp\u0142aci\u0142 to pogarszaj\u0105cym si\u0119 wzrokiem. Mniej znana od wsp\u00f3\u0142czesnych sobie astronom\u00f3w m\u0119\u017cczyzn, a niezwykle zas\u0142u\u017cona dolno\u015bl\u0105ska astronomka Maria Cunitz z pewno\u015bci\u0105 nie zinterpretowa\u0142aby blasku \u015bwiat\u0142a odbitego od Wenus jako niechcianego zjawiska. Autorka\u00a0<em>Uranii propitii<\/em>, ksi\u0105\u017cki popularyzuj\u0105cej wiedz\u0119 o prawach ruchu planet, wpatruj\u0105c si\u0119 w po\u015bwiat\u0119 najja\u015bniej \u015bwiec\u0105cej po S\u0142o\u0144cu i Ksi\u0119\u017cycu \u201esiostry Ziemi\u201d, odkry\u0142a na jej powierzchni krater uderzeniowy. Z relacji dotycz\u0105cych \u017cycia XVII-wiecznej badaczki wynika, \u017ce wiod\u0142a kontrowersyjny jak na owe czasy tryb \u017cycia \u2013 \u015bpi\u0105c w dzie\u0144, g\u0142\u00f3wn\u0105 aktywno\u015b\u0107 \u017cyciow\u0105 prowadzi\u0142a noc\u0105.<\/p><p>Opozycja cienia i \u015bwiat\u0142a ch\u0119tnie wykorzystywana jest do ilustrowania tego, co pozostaje nieu\u015bwiadomione i poznane, \u015bwiadome. Szczeg\u00f3lnie o\u015bwieceniowa symbolika gloryfikowa\u0142a to, co racjonalne, zbadane przez wiedz\u0119, a w konsekwencji to, co mo\u017cna by\u0142o ujarzmi\u0107. By\u0107 mo\u017ce dlatego na \u0142o\u017cu \u015bmierci J.W. Goethe powiedzia\u0142: \u201eWi\u0119cej \u015bwiat\u0142a!\u201d. Czy \u017c\u0105danie to dotyczy\u0142o zas\u0142ony skutecznie ograniczaj\u0105cej promienie s\u0142oneczne? Czy by\u0142 to o\u015bwieceniowy postulat, kt\u00f3ry niemiecki poeta chcia\u0142 zostawi\u0107 kolejnym pokoleniom pod rozwag\u0119? Nadmierna wiara w si\u0142\u0119 rozumu mo\u017ce poci\u0105ga\u0107 za sob\u0105 powa\u017cne konsekwencje. Nauka w s\u0142u\u017cbie post\u0119pu, maj\u0105c zniwelowa\u0107 cienie i mroki, z czasem mog\u0142a spot\u0119gowa\u0107 kontrast pomi\u0119dzy tym, co ludzkie, a tym, co obce.<\/p><p>Ol\u015bnieniem nazywany by\u0142 stan umys\u0142u, pozwalaj\u0105cy przekroczy\u0107 ograniczony, ludzki horyzont. Niejednokrotnie po\u0142\u0105czony z pobudzaj\u0105cym zmys\u0142y doznaniem wizualnej jasno\u015bci bywa\u0142 impulsem dla wizji duchowych, jak mia\u0142o to miejsce w przypadku Jakoba Boehme. Ten XVII-wieczny \u015bl\u0105ski mistyk ujrzawszy blaski na cynowym naczyniu, dozna\u0142 widzenia. Ogarn\u0119\u0142o go \u015bwiat\u0142o i otworzy\u0142 si\u0119 przed nim tajemny sens bytu. Uda\u0142 si\u0119 na \u0142\u0105ki, ale ziele\u0144, trawa, ca\u0142y \u015bwiat wygl\u0105da\u0142y ju\u017c inaczej, odkrywaj\u0105c przed nim najg\u0142\u0119bsz\u0105 istot\u0119 rzeczy. O\u015bwiecenie, czyli stan lub szereg stan\u00f3w osi\u0105ganych na drodze medytacji, stanowi centralne poj\u0119cie w filozofii buddyjskiej. \u201e\u015awietlisty umys\u0142\u201d jest konieczny w d\u0105\u017cno\u015bci do samorozwoju \u2013 ku o\u015bwieceniu, a pojawiaj\u0105ce si\u0119 w tybeta\u0144skich tradycjach \u201eprzejrzyste \u015bwiat\u0142o\u201d mo\u017cna rozumie\u0107 jako natur\u0119 szcz\u0119\u015bcia, niewyczerpane \u017ar\u00f3d\u0142o o\u015bwiecenia dla dobra wszystkich czuj\u0105cych istot.<\/p><p>Opr\u00f3cz silnego oddzia\u0142ywania wizualnego \u015bwiat\u0142o wp\u0142ywa tak\u017ce na zmys\u0142 dotyku i przede wszystkim na samopoczucie. Metoda leczenia s\u0142o\u0144cem \u2013 helioterapia \u2013 pozytywnie oddzia\u0142uje na uk\u0142ad nerwowy i jest pomocna w leczeniu depresji. Oczywi\u015bcie temperatura i klimat maj\u0105 wp\u0142yw na odczuwanie promieni s\u0142onecznych. Inaczej znosi si\u0119 intensywne nas\u0142onecznienie na po\u0142udniu, inaczej na p\u00f3\u0142nocy. Gdyby spr\u00f3bowa\u0107 okre\u015bli\u0107 efekt zalania s\u0142o\u0144cem \u2013 ciep\u0142ego mrowienia na sk\u00f3rze i rozpalaj\u0105cej energii witalnej, na my\u015bl przychodzi stan \u201edo\u015bwiadczenia blasku\u201d odczuwalnego na zewn\u0105trz, jak i wewn\u0105trz.<\/p><p>To w\u0142a\u015bnie blask sta\u0142 si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla najnowszej wystawy Kamy Sokolnickiej. Artystka skoncentrowa\u0142a si\u0119 na wielo\u015bci znacze\u0144, jakie nosi w sobie to pojemne poj\u0119cie. Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 nowym pracom zebranym na wystawie, znale\u017a\u0107 mo\u017cna odniesienia do s\u0142ownikowej definicji blasku. Kojarz\u0105ce si\u0119 w pierwszej kolejno\u015bci mocne jaskrawe \u015bwiat\u0142o lub \u015bwiat\u0142o odbite zwi\u0105zane jest tutaj z oddzia\u0142ywaniem energii s\u0142onecznej na \u017cycie naszej planety. Blask mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany do okre\u015blenia \u201e\u015bwietno\u015bci\u201d, \u201ewspania\u0142o\u015bci\u201d podmiotu i przedmiotu, istot \u017cywych, zjawisk i proces\u00f3w obecnych w naturze. Emanowanie \u201ewewn\u0119trznym blaskiem\u201d oznacza stan, w kt\u00f3rym jest si\u0119 w zgodzie ze sob\u0105, jest si\u0119 \u015bwiadomym swoich mocnych stron, ale tak\u017ce ogranicze\u0144. Jasno\u015bci i mrok\u00f3w. Wreszcie nazwa\u0107 nim mo\u017cna przejaw czego\u015b, przeb\u0142ysk przysz\u0142o\u015bci i refleks przesz\u0142o\u015bci.<\/p><p>O tak rozumianym zwiastunie opowiada otwieraj\u0105ca wystaw\u0119 praca\u00a0<em>Heralds of a New Order<\/em>. Powiewaj\u0105cy fragment jedwabiu odnosi si\u0119 do historii ruch\u00f3w emancypacyjnych. Druk na tkaninie przedstawia flag\u0119 \u2013 form\u0119 stosowan\u0105 w r\u00f3\u017cnych systemach nawigacji na ca\u0142ym \u015bwiecie. W zale\u017cno\u015bci od umieszczonego na niej komunikatu \u2013 motywu, flaga symbolizuje w\u0142adz\u0119, organizacje spo\u0142eczne, idee jednocz\u0105ce b\u0105d\u017a dziel\u0105ce spo\u0142ecze\u0144stwa. W jej kszta\u0142t wpisany zosta\u0142 motyw plisowanej sp\u00f3dnicy. Pod wp\u0142ywem ruchu powietrza zar\u00f3wno materia\u0142, jak i nadruk faluj\u0105, wprowadzaj\u0105c w taneczny rytm kobiecy str\u00f3j. Animowany obraz przywodzi na my\u015bl has\u0142o: \u201eJe\u015bli nie mog\u0119 ta\u0144czy\u0107, to nie jest moja rewolucja\u201d ukute przez Emm\u0119 Goldman (aktywistk\u0119 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w pierwszej po\u0142owie XX wieku). Wydaje si\u0119, \u017ce umieszczenie kobiecego motywu na fladze to zaakcentowanie dokonuj\u0105cych si\u0119 zbyt powoli, a koniecznych zmian spo\u0142ecznych. Do wewn\u0119trznej akceptacji i miejsca kontemplacji odnosi si\u0119 instalacja\u00a0<em>Pasywna ochrona przeciwogniowa<\/em>. Zestawione w tej instalacji materia\u0142y, o\u015bwietlenie i d\u017awi\u0119ki wsp\u00f3\u0142tworz\u0105 nienarzucaj\u0105c\u0105 si\u0119, dedykowan\u0105 osobom odwiedzaj\u0105cym wystaw\u0119 przestrze\u0144. Zap\u0119tlone wideo W zakrzywionym powietrzu zach\u0119ca do dostrzegania blasku w prostych sytuacjach codzienno\u015bci. Z kolei\u00a0<em>Death Valley, 42\u00b0C<\/em>\u00a0to praca o gro\u017anej jego stronie, bezlitosnym, pal\u0105cym \u015bwietle, niebezpiecznie wysokich temperaturach b\u0119d\u0105cych przejawem katastrofy klimatycznej \u2013 wynikiem przekszta\u0142ce\u0144 \u015brodowiska naturalnego dokonanych przez cz\u0142owieka.<\/p><p>Strategia artystyczna Kamy Sokolnickiej bliska jest filmowemu monta\u017cowi i ma charakter konceptualny. Prace artystki to znaczeniowe konstelacje sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z wybranych punkt\u00f3w, kt\u00f3re prowokuj\u0105 kolejne skojarzenia i odniesienia. W eseistyczny spos\u00f3b prowadzona narracja o materii i znaczeniach \u015bwiat\u0142a dotyczy nie tylko ludzkich potrzeb, ale tak\u017ce przysz\u0142o\u015bci \u017cycia na Ziemi. Istotne w pracach artystki s\u0105 u\u017cyte materia\u0142y. Niegdy\u015b powiedzieliby\u015bmy \u201eprawdziwe\u201d w modernistycznym rozumieniu \u201eprawdy materia\u0142u\u201d. Z dzisiejszej perspektywy w\u0142a\u015bciwszym s\u0142owem by\u0142oby okre\u015blenie \u201enaturalne\u201d, czyli dobierane z trosk\u0105 o \u015brodowisko, a wi\u0119c szlachetne, cho\u0107 niekoniecznie drogocenne. Mosi\u0105dz, jedwab, we\u0142niany filc, drewno, tusz, papier, gips, naturalne kamienie posiadaj\u0105 \u0142adunek semantyczny zwi\u0105zany z w\u0142a\u015bciwymi im cechami. Mosi\u0105dz jest u\u017cywany w pracach artystki ze wzgl\u0119du nie tylko na sw\u00f3j kolor, w\u0142a\u015bciwo\u015bci odbijania \u015bwiat\u0142a i przewodzenia temperatury, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na to, \u017ce stop ten w obrazie mikroskopowym posiada struktur\u0119 dendrytyczn\u0105 (przypomina roz\u0142o\u017cyste ga\u0142\u0119zie drzew).<\/p><p>Z kolei filc jest wspania\u0142ym izolatorem cieplnym i akustycznym, pozwala zachowa\u0107 ciep\u0142o, stwarzaj\u0105c doskona\u0142e warunki do inkubacji i wzrostu, a szeroko stosowany w ogrodnictwie i uprawach hydroponicznych wermikulit to materia\u0142 o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach absorpcyjnych, zwi\u0119ksza wilgotno\u015b\u0107 i napowietrzenie gleby, a pokrycie nim powierzchni obiekt\u00f3w gwarantuje ognioodporno\u015b\u0107. Ochronne w\u0142a\u015bciwo\u015bci element\u00f3w u\u017cywanych do tworzenia instalacji Kamy Sokolnickiej przywodz\u0105 na my\u015bl praktyki znane z uprawy ro\u015blin, wskazuj\u0105c jednocze\u015bnie na wyj\u0105tkowy rodzaj uwa\u017cno\u015bci i dba\u0142o\u015bci o otoczenie. Owa czujno\u015b\u0107 jest obecna u Kamy Sokolnickiej zar\u00f3wno w kontek\u015bcie dobieranych element\u00f3w, jak te\u017c w samym procesie tw\u00f3rczym.<\/p><p>Blask Kamy Sokolnickiej to projekt o uwa\u017cno\u015bci. Nie chodzi jednak tylko o indywidualne wewn\u0119trzne prze\u017cywanie \u015bwiata, a bardziej o postaw\u0119 pe\u0142n\u0105 zrozumienia w\u0142asnego miejsca w otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci, bycia cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci. Parafrazuj\u0105c s\u0142owa Jolanty Brach-Czainy, filozofki: \u201eChodzi o to, \u017ceby patrz\u0105c na kamie\u0144, but albo na karalucha, zrozumie\u0107, co nas \u0142\u0105czy, a co dzieli. Jak istniejemy? Ku czemu? Jakie warto\u015bci wcielamy?\u201d [1]. Chodzi o to, aby rozumie\u0107 lepiej dzi\u0119ki blaskowi obserwowanemu na \u015bcianie.<br \/>\u00a0<br \/>\u00a0<br \/>[1] Jolanta Brach-Czaina,\u00a0<em>Szczeliny istnienia<\/em>, Warszawa 2018, s. 21.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a765d49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a765d49\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right\"><strong>Kuratorka: Joanna Koby\u0142t<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ff695b8 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"5ff695b8\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-395dfa3 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"395dfa3\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-062246e\" data-id=\"062246e\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2342d6c elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"2342d6c\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/youtu.be\\\/5aPq10_Fr6I&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-35865d6 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"35865d6\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ef81414\" data-id=\"ef81414\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8cbf44a elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"8cbf44a\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/youtu.be\\\/Afes9lpZzNo&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-5e5154f elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"5e5154f\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-4c404d3\" data-id=\"4c404d3\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fc10ffd elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"fc10ffd\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/youtu.be\\\/YLvuRlK9uW0&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f75dd6f elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f75dd6f\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7ccf572\" data-id=\"7ccf572\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aa9f244 elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"aa9f244\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/youtu.be\\\/YIaeioN7EzM&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-3100da3 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"3100da3\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-51a986d\" data-id=\"51a986d\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-91c12de elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"91c12de\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/youtu.be\\\/8nFaD14O9po&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>You look at the sun.Then you return home and you can\u2019t work.You\u2019re impregnated with all that light. Jonas Mekas,\u00a0Walden. Diaries, Notes and Sketches\u00a0\u00a0 To, co dane nam wraz z bytem i rozpoznane przez nas w drobinach istnienia jako warto\u015b\u0107, mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 roz\u015bwietleniu naszej egzystencji, ale r\u00f3wnie\u017c ukierunkowa\u0107 j\u0105, mo\u017ce bowiem prowadzi\u0107 do odkrycia w\u0142a\u015bciwych nam [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":36020,"parent":0,"template":"","format":"standard","meta":[],"kategorie-wystaw":[37],"class_list":["post-28128","wystawy","type-wystawy","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","kategorie-wystaw-archiwalne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/wystawy"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36023,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28128\/revisions\/36023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie-wystaw","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie-wystaw?post=28128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}