{"id":28143,"date":"2021-11-26T13:02:00","date_gmt":"2021-11-26T13:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/?post_type=wystawy&p=28143"},"modified":"2026-03-23T14:09:01","modified_gmt":"2026-03-23T14:09:01","slug":"terytorium-netta-laufertom-swoboda","status":"publish","type":"wystawy","link":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wystawy\/terytorium-netta-laufertom-swoboda\/","title":{"rendered":"TERYTORIUM. NETTA LAUFER, TOM SWOBODA"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Terytorium mo\u017cna rozumie\u0107 jako odcisk na powierzchni ziemi, obszar posiadaj\u0105cy jasne granice, wyznaczone ze wzgl\u0119du na jakie\u015b w\u0142a\u015bciwe dla niego cechy. Tak definiowane terytorium nosi na sobie \u015blady ludzkiej dzia\u0142alno\u015bci \u2013 w wytyczaniu granic, nazywaniu, znakowaniu czy opanowaniu. Z kolei \u0142aci\u0144skie s\u0142owo\u00a0terra<\/em>\u00a0wyra\u017anie wybrzmiewaj\u0105ce w \u201eterytorium\u201d oznacza ziemi\u0119, bardzo istotn\u0105 zar\u00f3wno dla biologicznych, jak i politycznych terytori\u00f3w. Na wystaw\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 prace dw\u00f3jki artyst\u00f3w odnosz\u0105ce si\u0119 do z\u0142o\u017conych zale\u017cno\u015bci zwierz\u0119cych i ludzkich terytori\u00f3w, ich przenikalno\u015bci oraz istniej\u0105cych mi\u0119dzy nimi granic, a tak\u017ce tego, kto, wed\u0142ug jakich zasad i \u015brodk\u00f3w, je ustala. Soczewk\u0105 pozwalaj\u0105c\u0105 dostrzec wspomniane zjawiska sta\u0142 si\u0119 dla Netty Laufer teren Palestyny i Izraela, natomiast dla Toma Swobody ogr\u00f3d zoologiczny.<\/p>

Laufer w swoich pracach bazuje na materia\u0142ach z kamer przemys\u0142owych, kamer \u015bledz\u0105cych ruch, mapach, rysunkach technicznych, przyjmuje zatem pozycj\u0119 zewn\u0119trznej i zdystansowanej obserwatorki, kt\u00f3rej percepcja zapo\u015bredniczona jest dodatkowo przez urz\u0105dzenia rejestruj\u0105ce. W jej pracach oko jest narz\u0119dziem badania, \u015bledzenia i kontroli. Ujawnia si\u0119 w nich wola w\u0142adzy, jak\u0105 ma wzrok i jego silna tendencja do chwytania i zatrzymywania, do urzeczowiania i ujmowania w ca\u0142o\u015b\u0107. Zwierz\u0119ta i ich terytoria sprowadzane s\u0105 do abstrakcyjnych plam, linii i punkt\u00f3w, co u\u0142atwia ich nadz\u00f3r. Terytoria biologiczne i polityczne przenikaj\u0105 si\u0119 tutaj i konfrontuj\u0105. Uwik\u0142ane w te starcia zwierz\u0119ta doznaj\u0105 zachwiania \u017cyciowych funkcji, ale te\u017c zaczynaj\u0105 pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 zwierciade\u0142 ludzkich podzia\u0142\u00f3w i wa\u015bni. Artystka odzyskuje dane z urz\u0105dze\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych do kontroli stref konfliktu i przenosi je do nowego porz\u0105dku. Akcentuje ich nieprzydatne w pierwotnym kontek\u015bcie aspekty, dzi\u0119ki czemu mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 one przejmuj\u0105cym komentarzem wieloletniego sporu tocz\u0105cego si\u0119 na terenie obecnego Izraela.<\/p>

Swoboda natomiast eksploruje sztuczny \u015bwiat ogrod\u00f3w zoologicznych, uwalniaj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie z roli widza pod\u0105\u017caj\u0105cego \u015bcie\u017ckami narzucanymi przez okulocentryczn\u0105 architektur\u0105 takich miejsc. Artysta miesza ludzki i zwierz\u0119cy porz\u0105dek poprzez zmiany perspektyw, umieszczanie samego siebie w klatce, poprzez skupianie si\u0119 na pozornie nieistotnych detalach czy zaburzanie percepcji. Stosowanie technologii w rejestrowaniu \u015bwiata zwierz\u0105t ma w za\u0142o\u017ceniu sprawi\u0107, \u017ce urz\u0105dzenie zapisuj\u0105ce b\u0119dzie nieobecne, niewidoczne, a uj\u0119cia stworzone tak, by dawa\u0142y wra\u017cenie wnikania. Tymczasem w fotografiach Swobody jest inaczej \u2013 aparat fotograficzny niczego tutaj nie odkrywa, a wr\u0119cz uwypukla niemo\u017cliwo\u015b\u0107 zobaczenia. Obraz jest cz\u0119sto nieklarowny przez wielo\u015b\u0107 detali, refleksy, odbicia i nie sprawia, \u017ce jeste\u015bmy bli\u017cej zwierz\u0105t. Parafrazuj\u0105c s\u0142owa Johna Bergera: im wi\u0119cej na nie patrzymy, tym s\u0105 nam one dalsze. Zw\u0142aszcza, \u017ce w pracach Swobody zwierz\u0119ta s\u0105 prawie nieobecne. W iluzorycznym \u015brodowisku ogrod\u00f3w zoologicznych, w ich teatralnych scenografiach przebywaj\u0105 na obrze\u017cach, bo mo\u017ce (jak chce Berger) jest tam co\u015b prawdziwszego ni\u017c wymalowany na \u015bcianie step czy tropikalna ro\u015blinno\u015b\u0107 \u2013 n\u0119dzne protezy utraconego przez nie terytorium. Przestrzenie fotografowane przez Swobod\u0119 s\u0105 wielowarstwowe, jakby kolejne ich elementy mia\u0142y j\u0105 w pokraczny spos\u00f3b udoskonali\u0107. Polepszanie infrastruktury ogrod\u00f3w zoologicznych zgodnie z nowymi badaniami i architektonicznymi trendami jest ci\u0105g\u0142ym jej nieudolnym naprawianiem i nadbudowywanie struktury, kt\u00f3rej naprawi\u0107 si\u0119 nie da. Podobny cel przy\u015bwieca tunelom w murze z pracy \u201e35 cm\u201d Laufer, kt\u00f3ry ma przywr\u00f3ci\u0107 zwierz\u0119tom cz\u0119\u015b\u0107 ich terytorium, a zamiast tego ingeruje jeszcze g\u0142\u0119biej w ich zachowania.<\/p>

Miejsce silnie determinuje spos\u00f3b odbioru prac obojga artyst\u00f3w. Betonowe, klaustrofobiczne przestrzenie poniemieckiego bunkra \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z brutalnie wpisanym w krajobraz murem dziel\u0105cym terytorium, o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0105 prace Laufer. Beton to te\u017c materia\u0142 powszechnie stosowany w ogrodach zoologicznych, gdzie, zgodnie z wizjami modernistycznych architekt\u00f3w ignoruj\u0105cymi prawdziwe potrzeby zwierz\u0105t, mia\u0142 kojarzy\u0107 si\u0119 z nowoczesno\u015bci\u0105 i podnosi\u0107 dramaturgi\u0119 widoku obserwowanych niczym w kinie zwierz\u0119cych okaz\u00f3w. Architektura wroc\u0142awskiego bunkra charakteryzuje si\u0119 tak\u017ce zwielokrotnieniem ring\u00f3w, kt\u00f3re determinuj\u0105 spos\u00f3b poruszania si\u0119 \u2013 kr\u0105\u017cenia niczym po \u015bci\u015ble wyznaczonym terytorium zwierz\u0119cego wybiegu. Jego granice mog\u0105 by\u0107 namacalne, mog\u0105 te\u017c by\u0107 niewidoczne, ale oddzia\u0142uj\u0105 z tak\u0105 sam\u0105 moc\u0105.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Kuratorka: <\/strong>Agata Ciasto\u0144<\/p>

Identyfikacja wizualna:<\/strong> Hubert Kielan<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Tom Swoboda<\/strong><\/p>

Urodzony na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku (1972). W latach 1995\u20131998 studiowa\u0142 na Wydziale Rze\u017aby Akademii Sztuk Pi\u0119knych we Wroc\u0142awiu. By\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem oraz prowadz\u0105cym Galeri\u0119 Szara w Cieszynie w latach 2002\u20142004. Wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca The Underground Art Centre w Clitheroe w Wielkiej Brytanii (2004\u20142005). Jest r\u00f3wnie\u017c pomys\u0142odawc\u0105 mi\u0119dzynarodowego projektu rezydencji artystycznych Incydenty (2005\u20142009, 2021). W roku 2018 rozpocz\u0105\u0142 studia doktoranckie na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Katowicach. Obecnie pracuje i mieszka w Cieszynie, gdzie wsp\u00f3\u0142prowadzi Szko\u0142\u0119 Sztuki i My\u015blenia. Bra\u0142 udzia\u0142 w licznych wystawach zbiorowych i indywidualnych, m.in.:\u00a0Artysta w czasach beznadziei<\/em>\u00a0(BWA Wroc\u0142aw),\u00a0Niemcy nie przyszli<\/em>\u00a0(Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesne Wroc\u0142aw \/ Kunsthaus Dresden),\u00a0Narysuj mi Boga<\/em>\u00a0(Galeria Szara, Cieszyn),\u00a0Egoinsta<\/em>\u00a0(Muzeum \u017bory),\u00a0Meldunek sta\u0142y. Sympozjum realnych postaw<\/em>\u00a0(Galeria 12, Cieszyn). Uczestnik rezydencji artystycznych Lancaster Foundation UK, North Wales School of Art and Design Walia. Finalista konkursu fotograficznego Lens Culture Portrait Awards 2018, finalista konkursu fotograficznego Sony World Photography Awards 2018.<\/p>

Najistotniejsze problemy poruszane w jego pracach to duchowo\u015b\u0107 a tak\u017ce pami\u0119\u0107 reprezentowana zar\u00f3wno przez jednostk\u0119, jak i wsp\u00f3lnot\u0119 oraz ich oddzia\u0142ywanie na spo\u0142ecze\u0144stwo. Interesuj\u0105 go tak\u017ce zagadnienia dotycz\u0105ce wp\u0142ywu obrazu na to\u017csamo\u015b\u0107 cz\u0142owieka. W ostatnich latach koncentruje si\u0119 na rozleg\u0142ym projekcie badawczym\u00a0Animal Space<\/em>\u00a0zogniskowanym wok\u00f3\u0142 problematyki zaprojektowanych przez cz\u0142owieka przestrzeni dla zwierz\u0105t.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Netta Laufer<\/strong><\/p>

Urodzona w Izraelu (1986 r.), wychowana w Jerozolimie i Nowym Jorku. Laufer od wczesnego dzieci\u0144stwa mia\u0142a styczno\u015b\u0107 ze sztukami pi\u0119knymi. Uko\u0144czy\u0142a studia licencjackie na Wydziale Fotografii Artystycznej Akademii Sztuk Pi\u0119knych i Wzornictwa Besaleela w Jerozolimie (2013), po czym przenios\u0142a si\u0119 do Nowego Jorku i uzyska\u0142a tytu\u0142 magistra na Wydziale Fotografii, Wideo i Medi\u00f3w Pokrewnych w School of Visual Arts (2016). Jej praca pt.\u00a0Black Beauty<\/em>\u00a0by\u0142a pokazywana w Bloomfield Science Museum w Jerozolimie (2013), na targach sztuki Fresh Paint 7 w Tel Awiwie (2015) oraz w Muzeum Izraelskim w Jerozolimie (2017). Jej najnowsze dzie\u0142o pt.\u00a025 st\u00f3p<\/em>\u00a0przynios\u0142o jej stypendium SVA Alumni Society (2016) oraz wyr\u00f3\u017cnienie na targach sztuki Video Greenhous, Fresh Paint 9 w Tel Awiwie. Praca by\u0142a wystawiana w Galerii Sztuki Genia Schreiber i Fundacji Michela Kiko\u00efne na Uniwersytecie w Tel Awiwie (2019) oraz b\u0119dzie prezentowana w ramach pawilonu izraelskiego na Biennale Architektury w Wenecji 2020.<\/p>

Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Netty Laufer dotyczy ogromnego wp\u0142ywu sztucznych, stworzonych przez cz\u0142owieka granic na faun\u0119 i flor\u0119 w epoce postkolonialnej. Artystka gruntownie bada sposoby, w jakie dzika przyroda jest zmieniana i oswajana w antropocenie. Udomowienie oraz agresywn\u0105 w\u0142adz\u0119 polityczn\u0105 postrzega w kategoriach systemu odtwarzaj\u0105cego nowe formy ucisku.<\/p>

www.nettalaufer.com<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Terytorium mo\u017cna rozumie\u0107 jako odcisk na powierzchni ziemi, obszar posiadaj\u0105cy jasne granice, wyznaczone ze wzgl\u0119du na jakie\u015b w\u0142a\u015bciwe dla niego cechy. Tak definiowane terytorium nosi na sobie \u015blady ludzkiej dzia\u0142alno\u015bci \u2013 w wytyczaniu granic, nazywaniu, znakowaniu czy opanowaniu. Z kolei \u0142aci\u0144skie s\u0142owo\u00a0terra\u00a0wyra\u017anie wybrzmiewaj\u0105ce w \u201eterytorium\u201d oznacza ziemi\u0119, bardzo istotn\u0105 zar\u00f3wno dla biologicznych, jak i politycznych […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":28144,"parent":0,"template":"","format":"standard","meta":[],"kategorie-wystaw":[37],"class_list":["post-28143","wystawy","type-wystawy","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","kategorie-wystaw-archiwalne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/wystawy"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35995,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28143\/revisions\/35995"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie-wystaw","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie-wystaw?post=28143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}