{"id":28214,"date":"2021-04-26T13:45:00","date_gmt":"2021-04-26T13:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/?post_type=wystawy&p=28214"},"modified":"2026-03-24T10:20:29","modified_gmt":"2026-03-24T10:20:29","slug":"piotr-wyrzykowski-polaka-twarz-scenopis-v1-3","status":"publish","type":"wystawy","link":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wystawy\/piotr-wyrzykowski-polaka-twarz-scenopis-v1-3\/","title":{"rendered":"PIOTR WYRZYKOWSKI. POLAKA TWARZ. SCENOPIS V1.3"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ja-Ka\u017cdy. O projekcie\u00a0Polaka Twarz<\/em>\u00a0Piotra Wyrzykowskiego<\/strong><\/p>

Piotr Wyrzykowski debiutowa\u0142 na pocz\u0105tku lat 90. seriami performans\u00f3w, w kt\u00f3rych kluczow\u0105 rol\u0119 odegra\u0142o na nowo zdefiniowane cia\u0142o. Artysta traktowa\u0142 je jako system otwarty, informacj\u0119 i pole sztuki, ulegaj\u0105ce nieustannym przemianom i podsycane potrzeb\u0105 \u201ewychodzenia na zewn\u0105trz\u201d, migotliw\u0105 struktur\u0119 obecn\u0105 r\u00f3wnocze\u015bnie w przestrzeni rzeczywistej i poza ni\u0105.<\/p>

Proces wyzwalania si\u0119 z cia\u0142a i fizjologii\u00a0[1]<\/a>\u00a0oraz ostateczne uto\u017csamienie z informacj\u0105 mia\u0142y sw\u00f3j epilog w pracy\u00a0There is No Body<\/em>\u00a0i figurze Davida EveryBody (1996) \u2015 zakodowane w formie danych cia\u0142o artysty zosta\u0142o wprowadzone w sie\u0107 i udost\u0119pnione internautom. W przestrzeni dyskursu humanistycznego oficjalnie zainaugurowano temat kulturowego nomadyzmu, wirtualnej plemienno\u015bci oraz to\u017csamo\u015bci indywidualnej w spo\u0142ecze\u0144stwie informacyjnym.<\/p>

W\u00a0Polaka Twarzy<\/em>\u00a0wiele z tych wczesnych idei i do\u015bwiadcze\u0144 zosta\u0142o podtrzymanych, m.in. pragnienie \u201ewyj\u015bcia na zewn\u0105trz\u201d czy dzia\u0142anie przenoszone z jednostki na grup\u0119. Istotne s\u0105 jednak r\u00f3\u017cnice: performansy wykonywane przez artyst\u0119 publicznie uzyska\u0142y status dzia\u0142a\u0144 delegowanych; przestrze\u0144, w kt\u00f3rej \u201euciele\u015bnia si\u0119\u201d artysta, nie jest \u201egdzie\u015b\u201d, ale zostaje w pewnym sensie okre\u015blona geograficznie i kulturowo, a cia\u0142o w swej fizyczno\u015bci, moc\u0105 opowiadania, znajduje dla siebie miejsce w innym ciele. Wcze\u015bniejsze i nowe do\u015bwiadczenia uzyskuj\u0105 form\u0119 narracyjn\u0105 i partycypacyjn\u0105.<\/p>

Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 projektu, zainaugurowana w MWW, jest rodzajem filmowego scenopisu \u2013 planu, na kt\u00f3ry sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 instalacje i projekcje wideo, reprezentuj\u0105ce wybrane sceny stworzonej przez Piotra Wyrzykowskiego interaktywnej fabu\u0142y. Miejscem, opowiadanej historii jest pustynia, w literaturze oznaczana jako przestrze\u0144 paradoksalna, wietrzna i pusta, oferuj\u0105ca wolno\u015b\u0107 dla ducha i niewol\u0119 dla cia\u0142a\u00a0[2]<\/a>. Mo\u017cna j\u0105 r\u00f3wnie\u017c uzna\u0107 za alegori\u0119, synonim \u015bwiata ci\u0105g\u0142ych przemian i ponownego scalania si\u0119 to\u017csamo\u015bci samotnych w\u0119drowc\u00f3w, buntownik\u00f3w lub wyczerpanych ci\u0105g\u0142\u0105 aktywno\u015bci\u0105 artyst\u00f3w. Mo\u017ce to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c pandemiczny \u015bwiat pe\u0142en sprzeczno\u015bci, \u015bwiat, w kt\u00f3rym, jak pisze Slavoj \u017di\u017eek, trzeba b\u0119dzie \u201ew b\u00f3lach odtworzy\u0107 nowy spos\u00f3b \u017cycia\u201d\u00a0[3]<\/a>.<\/p>

Bohaterami opowie\u015bci s\u0105 NOMADA \u2013 samostanowi\u0105cy o sobie mieszkaniec pustyni, a zarazem sam artysta, kt\u00f3rych cia\u0142a i \u015bwiadomo\u015b\u0107 po\u0142\u0105czy\u0142o niesamowite zrz\u0105dzenie losu. Okaleczony podczas ulicznych zamieszek NOMADA dzi\u0119ki transplantacji otrzymuje twarz Polaka (artysty) \u2013 jego integralno\u015b\u0107 zostaje naruszona, domagaj\u0105c si\u0119 odnalezienia\/u\u0142o\u017cenia si\u0119 z \u201enowym\u201d Ja. \u017beby jednak ten proces m\u00f3g\u0142 si\u0119 ostatecznie dokona\u0107, NOMADA musi powt\u00f3rzy\u0107 seri\u0119 artystycznych gest\u00f3w (\u201euciele\u015bnie\u0144\u201d), wybranych przez dawc\u0119-artyst\u0119 i zapisanych w pami\u0119ci telefonu, ustanawiaj\u0105c je cz\u0119\u015bci\u0105 procesu transplantacji. Najtrudniejsze dla niego jest zaakceptowanie swojego losu, ale kiedy si\u0119 to stanie, NOMADA m\u00f3wi o sobie \u201eJa-Ka\u017cdy\u201d. W ten proces wpisuj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c widzowie mog\u0105cy implementowa\u0107 (aplikacja) w\u0142asne twarze w miejsce twarzy NOMADY-ARTYSTY.<\/p>

Zm\u0119czenie, znudzenie, irytacja, strach i niepewno\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c hiperaktywno\u015b\u0107, poszukiwanie alternatywnych rozwi\u0105za\u0144 i nieustaj\u0105ca \u201ewalka ze sob\u0105\u201d wype\u0142ni\u0142y pandemiczn\u0105 codzienno\u015b\u0107. Bohater opowie\u015bci Wyrzykowskiego nie obawia si\u0119 co prawda wirusa, ale widzi zagro\u017cenie w narzucanym mu re\u017cimie delegowanych na niego dzia\u0142a\u0144. Poniewa\u017c jednak jego podmiotowo\u015b\u0107 uleg\u0142a zmianie, u\u015bwiadamia sobie, \u017ce bunt nie znajduje uzasadnienia, bo on sam nie jest ju\u017c d\u0142u\u017cej \u201epodmiotem pos\u0142usze\u0144stwa\u201d, ale podmiotem osi\u0105gni\u0119\u0107, a to oznacza, jak diagnozuje Byung-Chul Han, \u201e\u017ce jest panem i w\u0142adc\u0105 samego siebie. W tym sensie nie jest nikomu podporz\u0105dkowany, ewentualnie samemu sobie\u201d\u00a0[4]<\/a>. Bycie panem i w\u0142adc\u0105 samego siebie niekoniecznie jednak prowadzi do wolno\u015bci, bo cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny zatopiony w hiperaktywno\u015bci i pracy, d\u0105\u017c\u0105cy do efektywno\u015bci i ogarni\u0119ty konieczno\u015bci\u0105 wytrwania staje si\u0119 \u201ejednocze\u015bnie panem i niewolnikiem\u201d, co oznacza, \u017ce \u201ewyzysk jest mo\u017cliwy nawet bez dominacji\u201d\u00a0[5]<\/a>. Jednocze\u015bnie, jak cytuje \u017di\u017eek, odnosz\u0105c si\u0119 do koncepcji \u201ewypalonego spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d Hana: \u201eJednostka sta\u0142a si\u0119 (\u2026) \u00bbniewolnikiem osi\u0105gni\u0119\u0107\u00ab; nie wierzy, \u017ce jest podporz\u0105dkowanym czemu\u015b \u00bbpoddanym\u00ab, lecz uwa\u017ca si\u0119 raczej za \u00bbprojekt: wci\u0105\u017c si\u0119 przekszta\u0142caj\u0105cy i wymy\u015blaj\u0105cy na nowo\u00ab\u201d\u00a0[6]<\/a>.<\/p>

Scenariusz\u00a0Polaka Twarzy<\/em>\u00a0ko\u0144czy si\u0119 alternatywnymi zako\u0144czeniami. Nie dowiemy si\u0119, czy nowa podmiotowo\u015b\u0107, jak\u0105 stworzy\u0142 NOMADA wsp\u00f3lnie z artyst\u0105 i odbiorcami, wystarczy w \u015bwiecie, kt\u00f3ry musi odtworzy\u0107 si\u0119 od nowa, najlepiej ponad podzia\u0142ami i w duchu wzajemnego zaufania.<\/p>

Przypisy:
<\/a>[1] Piotr Wyrzykowski, SOMA \u2013 przejawy sztuki nie-substancjalnej<\/em>, Pa\u0144stwowa Galeria Sztuki, Sopot 1994 (tekst opublikowany), archiwum artysty.
<\/a>[2] Amira El-Zein,\u00a0Mythological Tuareg Gods in Ibrahim al-Koni\u2019s Work<\/em>, \u201eJournal of Comparative Poetics\u201d, 2015, No. 35, s. 201. Dost\u0119pny w internecie:\u00a0https:\/\/www.jstor.org\/stable\/24772817<\/a>\u00a0(dost\u0119p: 26.03.2021).
<\/a>[3] Slavoj \u017di\u017eek,\u00a0Pandemia! COVID-19 trz\u0119sie \u015bwiatem<\/em>, t\u0142um. J. Maksymowicz-Hamann, Grupa Wydawnicza Relacja, Warszawa 2020, s. 130.
<\/a>[4] Byung-Chul Han,\u00a0The Burnout society<\/em>, Stanford University Press, Stanford California 2015, s. 11.
<\/a>[5] Ibidem, s. 19.
<\/a>[6] cyt. za: Slavoj \u017di\u017eek, s. 28.<\/p>

\u00a0<\/p>

Kuratorka: Ma\u0142gorzata Jankowska<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Scenariusz:
Piotr Wyrzykowski

<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W roli NOMADA:
Dylan Wyrzykowski

<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Fotosy i wsp\u00f3\u0142praca:
Tamara Wyrzykowska

<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Identyfikacja wizualna wystawy: Grupa Projektor<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ja-Ka\u017cdy. O projekcie\u00a0Polaka Twarz\u00a0Piotra Wyrzykowskiego Piotr Wyrzykowski debiutowa\u0142 na pocz\u0105tku lat 90. seriami performans\u00f3w, w kt\u00f3rych kluczow\u0105 rol\u0119 odegra\u0142o na nowo zdefiniowane cia\u0142o. Artysta traktowa\u0142 je jako system otwarty, informacj\u0119 i pole sztuki, ulegaj\u0105ce nieustannym przemianom i podsycane potrzeb\u0105 \u201ewychodzenia na zewn\u0105trz\u201d, migotliw\u0105 struktur\u0119 obecn\u0105 r\u00f3wnocze\u015bnie w przestrzeni rzeczywistej i poza ni\u0105. Proces wyzwalania si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":28215,"parent":0,"template":"","format":"standard","meta":[],"kategorie-wystaw":[37],"class_list":["post-28214","wystawy","type-wystawy","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","kategorie-wystaw-archiwalne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/wystawy"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36035,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28214\/revisions\/36035"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie-wystaw","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie-wystaw?post=28214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}