{"id":28647,"date":"2019-09-05T16:54:00","date_gmt":"2019-09-05T16:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/?post_type=wystawy&p=28647"},"modified":"2026-03-24T11:22:37","modified_gmt":"2026-03-24T11:22:37","slug":"polska-goscinnosc","status":"publish","type":"wystawy","link":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wystawy\/polska-goscinnosc\/","title":{"rendered":"POLSKA GO\u015aCINNO\u015a\u0106"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Legendarna polska go\u015bcinno\u015b\u0107 \u2013 szlachecka oznaka honoru, przyjmowanie pod dach ka\u017cdego podr\u00f3\u017cnego, dodatkowe nakrycie przy wigilijnym stole, rado\u015b\u0107 ze spotkania z przybyszem, kultura wsp\u00f3lnego biesiadowania, gotowo\u015b\u0107 niesienia pomocy potrzebuj\u0105cym. Powi\u0105zana z os\u0142awion\u0105 wolno\u015bci\u0105 wyznania i akceptacj\u0105 mniejszo\u015bci religijnych.<\/p>

Co dzi\u015b zosta\u0142o z tej go\u015bcinno\u015bci? Na jak\u0105 zosta\u0142a wystawiona pr\u00f3b\u0119? W ostatnich latach nasz\u0105 narodow\u0105 cech\u0119, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 tak chlubimy, mogli\u015bmy zweryfikowa\u0107 wielokrotnie \u2013 w stosunku do uchod\u017ac\u00f3w, mniejszo\u015bci etnicznych, os\u00f3b o odmiennych orientacjach seksualnych czy innych wykluczonych. Jan Sowa, socjolog i kulturoznawca, pisze: \u201ePolska to cia\u0142o okaleczone i z tego powodu niemog\u0105ce znale\u017a\u0107 sobie miejsca we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. Okaleczone przez XX wiek brakiem jakichkolwiek mniejszo\u015bci i zatrwa\u017caj\u0105c\u0105 homogeniczno\u015bci\u0105 kulturow\u0105\u201d.<\/p>

Polska go\u015bcinno\u015b\u0107 to jeden z narodowych mit\u00f3w. Jednak mit buduj\u0105cy fa\u0142szywy obraz jest niebezpieczny, wypacza bowiem rzeczywisto\u015b\u0107, staj\u0105c si\u0119 po\u017cywk\u0105 dla ideologii. Mo\u017ce by\u0107 on tak\u017ce wzmacniaj\u0105cy \u2013 o ile jest \u017ar\u00f3d\u0142em konstruktywnych dzia\u0142a\u0144. Artystki i arty\u015bci zaproszeni do MWW konfrontuj\u0105 mit polskiej go\u015bcinno\u015bci z aktualnym stanem rzeczy. Czy polska go\u015bcinno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 pustym has\u0142em? Obietnic\u0105 bez pokrycia?<\/p>

\u201eUciekaj\u0105 z brutalnego, ogarni\u0119tego wojnami \u015bwiata i pukaj\u0105 do naszych drzwi \u2013 uchod\u017acy. Dla ludzi za drzwiami \u2013 obcy i nieproszeni go\u015bcie, kt\u00f3rzy budz\u0105 niepok\u00f3j i strach\u201d \u2013 pisze Zygmunt Bauman. Ich znakiem rozpoznawczym jest inny kolor sk\u00f3ry i inny j\u0119zyk. Przymusowi emigranci, wygna\u0144cy, wysiedle\u0144cy i tu\u0142acze to wyzwanie dla polskiej go\u015bcinno\u015bci. Bo nie chodzi o kilkudniowe wsp\u00f3lne \u015bwi\u0119towanie, ale o bezterminowe spo\u0142eczne wsp\u00f3\u0142\u017cycie. Bo trzeba liczy\u0107 si\u0119 z rezygnacj\u0105 z cz\u0119\u015bci w\u0142asnego komfortu, z poczucia bezpiecze\u0144stwa. L\u0119k sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym czynnikiem determinuj\u0105cym \u015bwiatopogl\u0105d. A przecie\u017c my te\u017c wielokrotnie byli\u015bmy uchod\u017acami, uciekali\u015bmy przed wojn\u0105 i represjami, byli\u015bmy zmuszeni emigrowa\u0107 za chlebem\u2026<\/p>

W debacie publicznej temat uchod\u017ac\u00f3w sta\u0142 si\u0119 kluczowy. Paradoksalnie otwarto\u015b\u0107 na nich staje si\u0119 dzi\u015b najpowa\u017cniejszym miernikiem solidarno\u015bci i go\u015bcinno\u015bci, bo s\u0105 to przybysze ma\u0142o oczekiwani, z pi\u0119tnem inno\u015bci, potencjalnie w\u0142adni zmieni\u0107 nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Si\u0142\u0105 Europy zawsze by\u0142a otwarto\u015b\u0107 i ciekawo\u015b\u0107 innych kultur, a my, Polacy, potrafili\u015bmy czerpa\u0107 z tej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Dzi\u015b ogarnia nas strach przed Innym. Boimy si\u0119 utraty \u0142adu i spokoju, stabilizacji i naszej kulturowej to\u017csamo\u015bci. Jak s\u0142aba jednak musi by\u0107 kultura, kt\u00f3r\u0105 tak \u0142atwo \u201epodbi\u0107\u201d, jak powierzchowna, skoro tak prosto j\u0105 zakwestionowa\u0107?<\/p>

Polska go\u015bcinno\u015b\u0107 musi te\u017c mierzy\u0107 si\u0119 z antysemityzmem, regularnie powracaj\u0105cym do debaty publicznej. Masowy wyjazd z Polski znacznej cz\u0119\u015bci inteligencji narodowo\u015bci \u017cydowskiej w 1968 roku spowodowa\u0142 bolesny deficyt. Jedna z podstawowych spo\u0142ecznych traum to brak \u017byd\u00f3w, wygnanych i wymazanych z historii i naszej \u015bwiadomo\u015bci przez drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 oraz p\u00f3\u017aniejsze erupcje wrogo\u015bci. Dzi\u015b ta niech\u0119\u0107 i uprzedzenia powracaj\u0105 na fali atakowania nowego \u201ewewn\u0119trznego\u201d wroga, jakim sta\u0142o si\u0119 \u015brodowisko LGBT.<\/p>

Demokratyczne rz\u0105dy zobligowane s\u0105 do ochrony mniejszo\u015bci, w tym mniejszo\u015bci seksualnych. Ignacy Karpowicz w powie\u015bci\u00a0Mi\u0142o\u015b\u0107<\/em>\u00a0pisze, \u017ce trzeba kocha\u0107 i by\u0107 kochanym, aby zrobi\u0107 co\u015b dobrego. Tymczasem: \u201ePrawo do kochania i kochania si\u0119 niekt\u00f3rym z nas zosta\u0142o odebrane, a przez to ograniczono nam prawo do bycia dobrym\u201d. A przecie\u017c \u017cadna w\u0142adza, religia czy \u017cadne spo\u0142ecze\u0144stwo nie ma moralnego prawa do reglamentowania dobra.<\/p>

Artystki i arty\u015bci na wystawie w MWW dotykaj\u0105 wi\u0119c czu\u0142ego punktu. Dzisiejsza polska go\u015bcinno\u015b\u0107 boli. Boli wszystkich, kt\u00f3rym odm\u00f3wiono pomocy: dyskryminowanym, bitym, zaszczuwanym. Boli s\u0142owem i czynem. Boli jako reakcja na niegodne zachowania wsp\u00f3\u0142obywateli wobec drugiego cz\u0142owieka.<\/p>

Klasycy sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej i m\u0142odzi tw\u00f3rcy stawiaj\u0105 czo\u0142a polskiej go\u015bcinno\u015bci jako idei. Dos\u0142ownie i metaforycznie. Przestrzennie i multimedialnie. Obrazem i d\u017awi\u0119kiem. Tam, gdzie nie si\u0119ga mit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Kuratorka: <\/strong>Karolina Jaklewicz<\/p>

Artystki i arty\u015bci:<\/strong> Miros\u0142aw Ba\u0142ka, Monika Dro\u017cy\u0144ska, Marta Frej & Tomasz Kosi\u0144ski, Karolina Jaklewicz, Ma\u0142gorzata Konieczna, Piotr Kmita, Edyta Kowalewska, Zbigniew Libera, Honorata Martin, Dorota Nieznalska, Iwona Ogrodzka, Micha\u0142 Rutz, Marzena Sadocha, Jana Shostak & Jakub Jasiukiewicz, Krzysztof Wa\u0142aszek<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Legendarna polska go\u015bcinno\u015b\u0107 \u2013 szlachecka oznaka honoru, przyjmowanie pod dach ka\u017cdego podr\u00f3\u017cnego, dodatkowe nakrycie przy wigilijnym stole, rado\u015b\u0107 ze spotkania z przybyszem, kultura wsp\u00f3lnego biesiadowania, gotowo\u015b\u0107 niesienia pomocy potrzebuj\u0105cym. Powi\u0105zana z os\u0142awion\u0105 wolno\u015bci\u0105 wyznania i akceptacj\u0105 mniejszo\u015bci religijnych. Co dzi\u015b zosta\u0142o z tej go\u015bcinno\u015bci? Na jak\u0105 zosta\u0142a wystawiona pr\u00f3b\u0119? W ostatnich latach nasz\u0105 narodow\u0105 cech\u0119, […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":28648,"parent":0,"template":"","format":"standard","meta":[],"kategorie-wystaw":[37],"class_list":["post-28647","wystawy","type-wystawy","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","kategorie-wystaw-archiwalne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/wystawy"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36085,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28647\/revisions\/36085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie-wystaw","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie-wystaw?post=28647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}