{"id":28672,"date":"2018-03-05T17:04:00","date_gmt":"2018-03-05T17:04:00","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/?post_type=wystawy&p=28672"},"modified":"2026-03-24T12:55:05","modified_gmt":"2026-03-24T12:55:05","slug":"anna-szpakowska-kujawska-z-cyklu-zmeczeni","status":"publish","type":"wystawy","link":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wystawy\/anna-szpakowska-kujawska-z-cyklu-zmeczeni\/","title":{"rendered":"ANNA SZPAKOWSKA-KUJAWSKA, Z CYKLU \u201eZM\u0118CZENI\u201d"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Anna Szpakowska-Kujawska
z cyklu\u00a0Zm\u0119czeni<\/em>, 1990
rze\u017aby szamotowe
dar dla Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego Wroc\u0142aw, 2018<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Anna Szpakowska-Kujawska (ur. 1931 w Bydgoszczy) absolwentka wydzia\u0142u Malarstwa Architektonicznego PWSSP we Wroc\u0142awiu, uzyska\u0142a dyplom w pracowni prof. Marii Dawskiej oraz prof. Eugeniusza Gepperta w 1956 roku. W swojej r\u00f3\u017cnorodnej sztuce pos\u0142uguje si\u0119 malarstwem, rysunkiem, ceramik\u0105, rze\u017ab\u0105 oraz kola\u017cem. W jej tw\u00f3rczo\u015bci istotn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni reprezentacja cz\u0142owieka oraz surrealistyczne przedstawienia element\u00f3w ludzkiego i zwierz\u0119cego cia\u0142a. Tworzy tak\u017ce \u2013 cz\u0119sto bazuj\u0105ce na liternictwie \u2013 abstrakcje oraz syntetyczne, geometryczne pejza\u017ce. Jest autork\u0105 dzie\u0142 znajduj\u0105cych si\u0119 w przestrzeni publicznej, m.in. prac malarskich na p\u0142ytach ceramicznych na elewacji Instytutu Matematyki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego (1971) oraz plafonu w Bibliotece Wojew\u00f3dzkiej we Wroc\u0142awiu (1975). W latach 1977\u20131984 mieszka\u0142a w Nigerii, gdzie uczy\u0142a malarstwa i rysunku w Kwara College of Education w Ilorin. Zacz\u0119\u0142a tam tworzy\u0107 kompozycje malarskie na kalabaszach (tykwach). Artystka konsekwentnie zauwa\u017ca, \u017ce istotny wp\u0142yw na jej sztuk\u0119 mia\u0142 ojciec, Wac\u0142aw Szpakowski (1883\u20131973), architekt, artysta, fotograf i muzyk, autor systemu Linii Rytmicznych.<\/p>

Wybrane prace z cyklu\u00a0Zm\u0119czeni<\/em>\u00a0to wykonane z szamotu rze\u017aby przedstawiaj\u0105ce ekspresyjnie nakre\u015blone twarze, kt\u00f3re zosta\u0142y zrealizowane na plenerze ceramicznym w 1990 roku we Wroc\u0142awskich Zak\u0142adach Fajansu. Szamotowe g\u0142owy to portrety napotkanych przez artystk\u0119 os\u00f3b \u2013 m.in. robotnik\u00f3w pomagaj\u0105cych jej w wykonaniu obiekt\u00f3w \u2013 kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 przyczynkiem do pog\u0142\u0119bionej analizy kondycji spo\u0142ecze\u0144stwa ukazuj\u0105cej zm\u0119czenie, niepewno\u015b\u0107 i rezygnacj\u0119. Zrealizowany na pocz\u0105tku epoki gospodarczej i politycznej transformacji cykl Szpakowskiej kwestionuje dominuj\u0105c\u0105 narracj\u0119 o spo\u0142ecznym entuzjazmie i energii towarzysz\u0105cych wprowadzaniu demokracji i kapitalizmu w Polsce wczesnych lat 90. XX wieku.<\/p>

Ka\u017cdy z trzech przekazanych przez artystk\u0119 w darze dla Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego Wroc\u0142aw obiekt\u00f3w sk\u0142ada si\u0119 z ustawionych na sobie element\u00f3w, tworz\u0105c wra\u017cenie niestabilnego rozcz\u0142onkowania i niepokoj\u0105cej niesp\u00f3jno\u015bci. Poczucie fragmentaryczno\u015bci i brutalno\u015bci w przedstawieniu ludzkich twarzy wzmocnione jest ostrymi liniami i dr\u0105\u017conymi g\u0142\u0119boko bruzdami, a tak\u017ce nier\u00f3wnomiernymi zaczernieniami naniesionymi w procesie wypalania rze\u017aby. Cykl\u00a0Zm\u0119czeni<\/em>\u00a0znamionuje powr\u00f3t artystki do przedstawienia postaci ludzkich b\u0119d\u0105cych komentarzem do aktualnej kondycji spo\u0142ecznej, kt\u00f3re w spos\u00f3b widoczny pojawi\u0142o si\u0119 w jej tw\u00f3rczo\u015bci w cyklu\u00a0Atomy<\/em>, po raz pierwszy zaprezentowanym przez Jerzego Ludwi\u0144skiego na indywidualnej wystawie Szpakowskiej-Kujawskiej w Galerii Pod Mon\u0105 Lisa w 1968 roku.<\/p>

W 1991 roku rze\u017aby z cyklu\u00a0Zm\u0119czeni<\/em>, wraz z rozbudowan\u0105 seri\u0105 rysunk\u00f3w wykonanych o\u0142\u00f3wkiem i w\u0119glem na papierze, na przestrzeni kilku miesi\u0119cy od jesieni 1990 do wiosny 1991 by\u0142y prezentowane na indywidualnej wystawie artystki w Galerii Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej BWA Awangarda we Wroc\u0142awiu. Cykl rze\u017abiarski wraz z rysunkami by\u0142 tak\u017ce zaprezentowany na scenie wroc\u0142awskiego teatru Kalambur w 1993 roku, towarzysz\u0105c inscenizacji sztuki Petera Handke\u00a0Wymy\u015blanie Publiczno\u015bci<\/em>\u00a0[Offending the Audience, 1966] w re\u017cyserii Bogus\u0142awa Litwi\u0144ca.<\/p>

Sztuka Handke, cz\u0119sto nazywana anty-sztuk\u0105 ze wzgl\u0119du odrzucenie teatralnych konwencji \u2013 nie mia\u0142a okre\u015blonej struktury, fabu\u0142y i opisanych postaci \u2013 mia\u0142a na celu zwr\u00f3cenie uwagi publiczno\u015bci na rzeczywisto\u015b\u0107 samego teatru i wskazanie, \u017ce to, co ogl\u0105daj\u0105 nie jest reprezentacj\u0105 jakiej\u015b zewn\u0119trznej rzeczywisto\u015bci, lecz ni\u0105 sam\u0105. W tym kontek\u015bcie, rze\u017aby Szpakowskiej-Kujawskiej pokazane w ramach spektaklu trudno uzna\u0107 za scenografi\u0119, raczej, pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 krzywego, lecz bole\u015bnie prawdziwego i obna\u017caj\u0105cego zwierciad\u0142a postawionego przed publiczno\u015bci\u0105. W programie teatralnym Litwiniec zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do widz\u00f3w s\u0142owami, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 odczyta\u0107\u00a0Zm\u0119czonych<\/em>\u00a0z perspektywy zaniku wsp\u00f3lnoty w spo\u0142ecze\u0144stwie: \u201ePanie i Panowie, aktorzy! Dzi\u0119ki staraniom z waszym udzia\u0142em zmienili\u015bmy ustr\u00f3j. Ale przy okazji utracili\u015bmy niechc\u0105co umiej\u0119tno\u015b\u0107 zabawy spo\u0142em. Za to przeoczenie jeste\u015bmy i my godni zwymy\u015blania\u201d.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Anna Szpakowska-Kujawskaz cyklu\u00a0Zm\u0119czeni, 1990rze\u017aby szamotowedar dla Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego Wroc\u0142aw, 2018 Anna Szpakowska-Kujawska (ur. 1931 w Bydgoszczy) absolwentka wydzia\u0142u Malarstwa Architektonicznego PWSSP we Wroc\u0142awiu, uzyska\u0142a dyplom w pracowni prof. Marii Dawskiej oraz prof. Eugeniusza Gepperta w 1956 roku. W swojej r\u00f3\u017cnorodnej sztuce pos\u0142uguje si\u0119 malarstwem, rysunkiem, ceramik\u0105, rze\u017ab\u0105 oraz kola\u017cem. W jej tw\u00f3rczo\u015bci istotn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":28673,"parent":0,"template":"","format":"standard","meta":[],"kategorie-wystaw":[37],"class_list":["post-28672","wystawy","type-wystawy","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","kategorie-wystaw-archiwalne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/wystawy"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28672\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36190,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28672\/revisions\/36190"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie-wystaw","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie-wystaw?post=28672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}