{"id":28733,"date":"2018-04-05T17:26:00","date_gmt":"2018-04-05T17:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/?post_type=wystawy&p=28733"},"modified":"2026-03-24T12:48:10","modified_gmt":"2026-03-24T12:48:10","slug":"szczurolap","status":"publish","type":"wystawy","link":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wystawy\/szczurolap\/","title":{"rendered":"SZCZURO\u0141AP"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Dzia\u0142ania w ramach wernisa\u017cu:
– Justyna Scheuring, „Tak wsp\u00f3lnie oddychamy”, performans,
godz. 19.45 i 20.30, Beautiful Tube
– Marta Kotwica, „Przymus powtarzania traumy”, performans,
godz. 20.00 i 20.45, Beautiful Tube
– \u0141ukasz Dziedzic, „Ratcatcher live”, koncert,
godz. 21.00, 3. pi\u0119tro<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Jedna z bohaterek wystawy\u00a0Szczuro\u0142ap<\/em>\u00a0w czasie swojego performansu m\u00f3wi: \u201ePrzygotowa\u0142am t\u0119 sytuacj\u0119, by stworzy\u0107 tera\u017aniejszo\u015b\u0107\u201d. Artystka poprzez swoje dzia\u0142anie wykona\u0142a gest nastawiony na konfrontacj\u0119 z codzienno\u015bci\u0105. Badaj\u0105c struktury rzeczywisto\u015bci, mo\u017cemy unikn\u0105\u0107 pu\u0142apek automatyzacji lub przypadkowo\u015bci \u015bwiata, a co za tym idzie zrozumie\u0107 i rozregulowywa\u0107 jego mechanizmy. Wszystkie zaprezentowane na wystawie prace \u2013 si\u0119gaj\u0105ce od lat 50. XX wieku do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci \u2013 w spos\u00f3b wielow\u0105tkowy rozpatruj\u0105 zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 rol\u0119 i pozycj\u0119 jednostki wobec uwarunkowa\u0144 spo\u0142ecznych, politycznych i cywilizacyjnych. Dzie\u0142a zaproszonych artystek i artyst\u00f3w, reprezentuj\u0105cych cz\u0119sto odmienne perspektywy i do\u015bwiadczenia, tworz\u0105 opowie\u015b\u0107 skoncentrowan\u0105 na ludzkiej naturze i psychice.<\/p>

Tytu\u0142 wystawy odsy\u0142a do filmowego dokumentu Andrzeja Czarneckiego, opowiadaj\u0105cego o technikach stosowanych przez specjalist\u0119 do spraw deratyzacji. Bohater przybli\u017ca metody w\u0142asnej pracy, omawiaj\u0105c przypadek zlecenia wyt\u0119pienia szczur\u00f3w z zak\u0142ad\u00f3w mi\u0119snych. Inteligencja zwierz\u0105t wzbudza w nim podziw i sympati\u0119, niemniej pozostaje bezwzgl\u0119dny. Znajomo\u015b\u0107 psychiki i zwyczaj\u00f3w gryzoni pozwala mu na skuteczne dzia\u0142anie. Post\u0119puj\u0105c metodycznie i konsekwentnie, zawsze wygrywa. Zaczyna od zdobycia zaufania szczur\u00f3w, podaj\u0105c im jedzenie, a gdy te oswoj\u0105 si\u0119 \u2013 zabija je.<\/p>

Filmowy dokument powsta\u0142 w 1986 roku, trzy lata po zako\u0144czeniu w Polsce stanu wojennego. \u00d3wcze\u015bnie odczytywany by\u0142 jako metafora systematycznego inwigilowania opozycyjnego podziemia przez komunistyczne s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa. Aktualnie wieloznaczno\u015b\u0107 tego dokumentu i przedstawione w nim strategie polowania pozwalaj\u0105 ocenia\u0107 go nie tylko z perspektywy historycznej. Filmowa opowie\u015b\u0107 na wystawie zosta\u0142a potraktowana jako zaczyn parabolicznej narracji osadzonej mi\u0119dzy realno\u015bci\u0105 a fantazmatem na temat zmierzchu cywilizacji \u0142aci\u0144skiej. Jej eseistyczna forma akcentuje napi\u0119cie pomi\u0119dzy indywidualnym postrzeganiem poj\u0119\u0107, potrzeb czy pragnie\u0144, a spo\u0142ecznymi determinantami. Jedno z g\u0142\u00f3wnych pyta\u0144 stawianych na wystawie mogliby\u015bmy sprowadzi\u0107 do: \u201eCzy tw\u00f3j umys\u0142 jest pe\u0142en dobroci?\u201d.<\/p>

W tym samym roku kiedy zosta\u0142 zrealizowany film\u00a0Szczuro\u0142ap<\/em>\u00a0mia\u0142a miejsce katastrofa w elektrowni atomowej w Czarnobylu, a niemiecki socjolog Ulrich Beck opublikowa\u0142 rozpraw\u0119\u00a0Spo\u0142ecze\u0144stwo ryzyka.W drodze do innej nowoczesno\u015bci<\/em>. Uj\u0119te w tytule poj\u0119cie wyros\u0142o na krytyce spo\u0142ecze\u0144stwa przemys\u0142owego. Konsekwencje spowodowane rozwojem cywilizacji i technologii wprowadzi\u0142y bowiem nieodwracalne zmiany, nad kt\u00f3rymi nie mo\u017cna zapanowa\u0107, co zmodyfikowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c parametry \u017cycia spo\u0142ecznego. Beck dowodzi\u0142, \u017ce dawny porz\u0105dek oparty na pa\u0144stwie narodowym, podziale klasowym i patriarchacie odchodzi w przesz\u0142o\u015b\u0107. Zwraca\u0142 uwag\u0119 na wynikaj\u0105ce z rozwoju cywilizacji zagro\u017cenia \u2013 ekologiczne, zdrowotne, technologiczne i spo\u0142eczne \u2013 wskazuj\u0105c na globalny charakter ryzyka towarzysz\u0105cego modernizacji. We wst\u0119pie do ksi\u0105\u017cki pisa\u0142: \u201eZaiste nie brakowa\u0142o naszemu wiekowi historycznych katastrof: dwie wojny \u015bwiatowe, O\u015bwi\u0119cim, Nagasaki, nast\u0119pnie Harrisburg i Bhopal, a teraz jeszcze Czarnobyl. Zmusza to do ostro\u017cno\u015bci w doborze s\u0142\u00f3w i wyostrzenia naszego spojrzenia na osobliwo\u015bci historii\u201d (Beck 2002, s. 11).<\/p>

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, trzydzie\u015bci lat po diagnozie Becka, w totalnie zglobalizowanym \u015bwiecie, ucieczka od konsekwencji staje si\u0119 coraz trudniejsza. Technologiczne osi\u0105gni\u0119cia, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 ludzko\u015bci dominacj\u0119, jednocze\u015bnie pozostaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em destabilizacji porz\u0105dku spo\u0142eczno-politycznego. Stan ten w niepokoj\u0105cy spos\u00f3b wzbogacaj\u0105 budz\u0105cy si\u0119 radykalizm, kryzys migracyjny, nier\u00f3wno\u015bci ekonomiczne, konflikty zbrojne, terroryzm czy zagro\u017cenia ekologiczne.<\/p>

Wystawa\u00a0Szczuro\u0142ap<\/em>\u00a0nie tyle diagnozuje spo\u0142ecze\u0144stwo przez pryzmat ryzyka, ile raczej wskazuje na stany graniczne, napi\u0119cia i l\u0119ki, opowiadaj\u0105c o relacjach mi\u0119dzyludzkich i konsekwencji podejmowanych decyzji. Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 tym obszarom, nieuchronnie powraca do nas wizerunek Anio\u0142a Historii z akwareli Paula Klee, kt\u00f3ry z trwog\u0105 na twarzy wci\u0105\u017c oddala si\u0119 od przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Kurator: <\/strong>Piotr Lisowski<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Arty\u015bci i artystki:<\/strong>\u00a0Kuba B\u0105kowski,\u00a0<\/span>Przemys\u0142aw Branas,\u00a0<\/span>Dorota Chili\u0144ska,\u00a0<\/span>Tomasz Doma\u0144ski,\u00a0<\/span>Marcin Dudek,\u00a0<\/span>\u0141ukasz Dziedzic,\u00a0<\/span>Douglas Gordon,\u00a0<\/span>El\u017cbieta Jab\u0142o\u0144ska,\u00a0<\/span>Tobiasz J\u0119drak,\u00a0<\/span>Irena Kalicka,\u00a0<\/span>Piotr Kmita,\u00a0<\/span>Szymon Kobylarz,\u00a0<\/span>Jerzy Kosa\u0142ka,\u00a0<\/span>Marta Kotwica,\u00a0<\/span>Urszula Kozak,\u00a0<\/span>Kasper Lecnim,\u00a0<\/span>Liliana Lewicka,\u00a0<\/span>Katarzyna Malejka,\u00a0<\/span>Jacek Malinowski,\u00a0<\/span>Angelika Markul,\u00a0<\/span>Gustav Metzger,\u00a0<\/span>Richard Mosse,\u00a0<\/span>Tymon Nogalski,\u00a0<\/span>Piotr Pawlenski,\u00a0<\/span>Liliana Piskorska,\u00a0<\/span>Aleka Polis,\u00a0<\/span>Irmina Rusicka,\u00a0<\/span>Jacek Rydecki,\u00a0<\/span>Justyna Scheuring,\u00a0<\/span>Roman Sta\u0144czak,\u00a0<\/span>\u0141ukasz Surowiec,\u00a0<\/span>Tytus Szabelski,\u00a0<\/span>Mariusz Tarkawian,\u00a0<\/span>Jerzy Truszkowski,\u00a0<\/span>Zbyszko Trzeciakowski,\u00a0<\/span>Rafa\u0142 Wilk,\u00a0<\/span>Natalia Wi\u015bniewska,\u00a0<\/span>Andrzej Wr\u00f3blewski,\u00a0<\/span>Jerzy \u201eJurry\u201d Zieli\u0144ski,\u00a0<\/span>Artur \u017bmijewski<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzia\u0142ania w ramach wernisa\u017cu:– Justyna Scheuring, „Tak wsp\u00f3lnie oddychamy”, performans,godz. 19.45 i 20.30, Beautiful Tube– Marta Kotwica, „Przymus powtarzania traumy”, performans,godz. 20.00 i 20.45, Beautiful Tube– \u0141ukasz Dziedzic, „Ratcatcher live”, koncert,godz. 21.00, 3. pi\u0119tro Jedna z bohaterek wystawy\u00a0Szczuro\u0142ap\u00a0w czasie swojego performansu m\u00f3wi: \u201ePrzygotowa\u0142am t\u0119 sytuacj\u0119, by stworzy\u0107 tera\u017aniejszo\u015b\u0107\u201d. Artystka poprzez swoje dzia\u0142anie wykona\u0142a gest nastawiony […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":28734,"parent":0,"template":"","format":"standard","meta":[],"kategorie-wystaw":[37],"class_list":["post-28733","wystawy","type-wystawy","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","kategorie-wystaw-archiwalne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/wystawy"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36181,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/28733\/revisions\/36181"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie-wystaw","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumwspolczesne.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie-wystaw?post=28733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}