Park rozrywki to przestrzeń hiperrealności, w której wyobrażenia zastępują rzeczywistość, a same zyskują realność w granicach wyznaczonych regułami gry/zabawy. Miejsce eksterytorialne, pozbawione przeszłości i związanej z nią tożsamości, w którym kicz przenika się z estetyką surrealizmu. I być może najcelniejszy sposób określenia, czym jest dziś Dolny Śląsk.
Gdy powojenne migracje, związane z nimi dramaty, wykorzenienie i poczucie obcości to, co najwyżej, przyblakłe tło historycznych lub rodzinnych opowieści, których słucha się coraz rzadziej. Tradycję zastąpiła jej inscenizacja, w znacznej mierze uwolniona od ideologicznego zaangażowania, charakterystycznego dla czasu propagandy „ziem odzyskanych”. Miejsce mitologii Dzikiego Zachodu zajęła współcześnie kampania promocyjna „Tajemniczy Dolny Śląsk – nie do opowiedzenia, do zobaczenia”, a w Western City w Karpaczu nie ma dolnośląskich pionierów.
Czy w tej sytuacji spory o bliższą lub dalszą przeszłość Dolnego Śląska mają jeszcze sens? Przeszłość w parku rozrywki może być fascynującą scenografią, elementem strategicznej gry, sposobem budowania atrakcyjności turystycznej regionu. Lecz jeśli tym samym uwalnia się od politycznej manipulacji, to czy ceną nie jest jej unieważnienie? I czy to właśnie unieważnienie przeszłości umożliwia transformację Festung Breslau w Twierdzę Wrocław, do której jako do swoistego emblematu własnej tożsamości odwołują się kibice Śląska? Materiał do tych rozważań stanowią badania nad miejscami pamięci na Dolnym Śląsku, prowadzone w Instytucie Kulturoznawstwa.
Kurator Bartek Lis
Izolda Topp
kulturoznawca, dr nauk humanistycznych, kierownik specjalności: „Kultura i wizerunek regionu” w Instytucie Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego; zajmuje się problematyką symbolu i jego funkcjonowania w kulturze współczesnej, przemianami kulturowych krajobrazów oraz kulturowym wymiarem religii. Ostatnio wydała książkę: „Słowa niemodne? Kultura – symbol – tradycja” (2014)
Wykład towarzyszy wystawie „Niemcy nie przyszli”
Współorganizatorem wykładu jest Fundacja Sztuki Współczesnej ART TRANSPARENT