Ela Jabłońska. Partytura Na Głosy Zwierzęce N°VIII

04.09.2026
20:00
3 poziom

Partytura na głosy zwierzęce to performatywna kompozycja dźwiękowa oparta na transkrypcji odgłosów zwierząt wykonywanej przez chór. Każda realizacja stanowi nową interpretację partytury i jednorazowe wydarzenie powstające w relacji pomiędzy dyrygentką Agnieszką Sową, chórem, elektroniką, przestrzenią i publicznością.

Projekt wpisuje się w wieloletnią praktykę artystyczną Elżbiety Jabłońskiej, opartą na budowaniu relacji, tworzeniu sytuacji wspólnotowych oraz poszukiwaniu nowych form komunikacji. Podobnie jak w innych realizacjach artystki, istotą pracy nie jest gotowe dzieło, lecz proces spotkania, uważnego słuchania i współobecności.

Inspiracją dla projektu były nagrania audiowizualne zrealizowane w bydgoskim ogrodzie zoologicznym. Zarejestrowane głosy zwierząt zostały przepisane na zapis muzyczny we współpracy z kompozytorem Marcinem Gumielą. Powstała w ten sposób partytura wraz z oryginalnymi odgłosami zwierząt – pomrukami, buczeniami, wyciami, skomleniem i skowytami – stanowi materiał wyjściowy dla dalszej pracy dyrygentki i chóru. Partytura na głosy zwierzęce pozostaje strukturą otwartą. Każde wykonanie przynosi nową interpretację, zależną od uczestników, miejsca oraz sytuacji, w której dochodzi do spotkania.

Specyfika niewielkich miejskich ogrodów zoologicznych oraz sposoby funkcjonowania zwierząt żyjących w ograniczonej przestrzeni skłaniają do refleksji nad relacją człowieka z przyrodą. Zwierzęta przebywające w zniewoleniu nabierają podobnych cech i zachowań. Wspólna egzystencja na niewielkim terenie powoduje u zwierząt silne emocje, nawet podczas podstawowych czynności, takich jak karmienie. Bogata melodyka, zaskakujące zmiany natężenia dźwięku i euforyczny finał, które towarzyszą rozwożeniu karmy można odnieść do dźwięków wykonywanego przez chór utworu.

Wrocławskiej odsłonie towarzyszy muzyczne działanie na żywo Wojtka Kotwickiego, który przetwarza wykonywaną Partyturę Na Głosy Zwierzęce N°VIII w improwizowaną kompozycję elektroniczną. Powstaje dialog pomiędzy głosami chóru, elektroniką oraz przestrzenią akustyczną miejsca, rozszerzający kompozycję o kolejną warstwę interpretacyjną.

Wszelkie nagrania zostały zarejestrowane w sposób niebudzący niepokoju wśród nagrywanych zwierząt.

Koncepcja: Elżbieta Jabłońska

Dyrygentka: Agnieszka Sowa

Elektronika: Wojciech Kotwicki

Chór: Klaudia Budner-Szmigiel, Jutrzenka Duchnowska, Ewa Górska, Bartłomiej Gryglewicz, Olga Zofia Horwat, Marina Karaniewska, Aleksandra Kubicka, Monika Ługowska, Marcin Melson, Michał Oganiaczyk, Maja Olejnik, Jakub Pażyra, Kamila Pawłowska-Woźniak, Tadeusz Pleśniak, Damian Trociński, Andrzej Woźniak, Alicja Zalewska, Katarzyna Żurek

BIOGRAMY

fot. Archiwum artystki

Elżbieta Jabłońska – artystka wizualna, profesora na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz prezeska Fundacji W788. W swojej praktyce artystycznej tworzy sytuacje oparte na relacjach, współdziałaniu i uważności, badając społeczne role, mechanizmy funkcjonowania instytucji oraz możliwości budowania wspólnoty poprzez sztukę. Pracuje z wykorzystaniem performansu, instalacji, fotografii, działań partycypacyjnych i intermedialnych, traktując dzieło jako otwarty proces, którego znaczenie kształtuje się w spotkaniu z drugim człowiekiem.

Jest laureatką Nagrody Spojrzenia (2003) oraz Nagrody im. Katarzyny Kobro (2023). Jej prace prezentowane były na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą oraz znajdują się w kolekcjach publicznych i prywatnych. Od wielu lat łączy działalność artystyczną z pracą dydaktyczną i organizacyjną, inicjując projekty realizowane we współpracy z instytucjami kultury, artystami oraz lokalnymi społecznościami.

W centrum jej zainteresowań znajduje się sztuka jako przestrzeń troski, współobecności i komunikacji. W realizowanych projektach odchodzi od rozumienia dzieła jako autonomicznego obiektu, koncentrując się na procesach, gestach i działaniach, które uruchamiają relacje oraz tworzą tymczasowe wspólnoty doświadczenia. Od 2019 roku rozwija działalność Fundacji W788 i programu rezydencyjnego Znikając nad Wisłą, poświęconego praktykom uważności, współpracy i niematerialnym wymiarom obecności.

Partytura Na Głosy Zwierzęce jest jednym z projektów rozwijających te poszukiwania. Punktem wyjścia stały się zarejestrowane odgłosy zwierząt, przepisane na zapis muzyczny i poddane kolejnym interpretacjom. Powstała w ten sposób otwarta kompozycja staje się przestrzenią spotkania pomiędzy ludźmi i światem pozaludzkim, w której słuchanie, wspólne wykonanie i improwizacja budują efemeryczną wspólnotę oraz otwierają nowe sposoby doświadczania relacji.

fot. Joanna Gwiazdowska

Agnieszka Sowa – dyrygentka chóralna, pedagożka, doktora sztuki muzycznej oraz animatorka życia muzycznego. W swojej działalności łączy pracę artystyczną, dydaktyczną i popularyzatorską, koncentrując się na budowaniu wspólnoty poprzez śpiew oraz rozwijaniu świadomej kultury chóralnej. Szczególne miejsce w jej praktyce zajmuje praca nad brzmieniem zespołu, ekspresją głosu i relacją pomiędzy wykonawcami, dla których śpiew staje się formą komunikacji i wspólnego doświadczenia.

Jest absolwentką Wydziału Dyrygentury Chóralnej i Edukacji Muzycznej Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy, którą ukończyła z wyróżnieniem. Jest doktorem sztuki w dyscyplinie dyrygentura oraz laureatką licznych nagród dla dyrygentów chóralnych, m.in. podczas Ogólnopolskiego Konkursu Dyrygentów Chóralnych w Poznaniu, Warszawskiej Wiosny Chóralnej, Chełmińskiej Jesieni Chóralnej i Pomorskiego Festiwalu Pieśni Wielkopostnej. W 2021 roku została odznaczona honorową odznaką „Zasłużony Kulturze Polskiej”, a w 2025 roku uhonorowano ją statuetką Ignacy Jan Honorowy za stworzenie i dwudziestopięcioletni rozwój Chóru Dziecięcego „Rubinki”.

Od ponad dwóch dekad prowadzi zespoły chóralne, kształcąc kolejne pokolenia śpiewaków. Jest kierowniczką artystyczną i dyrygentką Chóru Dziecięcego „Rubinki”, dyrygentką Chóru Akademickiego Politechniki Bydgoskiej oraz Chóru Dziecięco-Młodzieżowego Opery Nova w Bydgoszczy. Od wielu lat współpracuje z Akademią Chóralną Narodowego Forum Muzyki, prowadząc warsztaty dla dyrygentów i chórów z całej Polski, a także regularnie zapraszana jest jako jurorka konkursów oraz wykładowczyni kursów mistrzowskich z zakresu dyrygentury i emisji głosu.

W projekcie Partytura Na Głosy Zwierzęce N°VIII Elżbiety Jabłońskiej odpowiada za przygotowanie i prowadzenie chóru oraz artystyczną interpretację partytury opartej na transkrypcji odgłosów zwierząt. W swojej pracy traktuje głos jako narzędzie uważnego słuchania i współtworzenia, budując przestrzeń, w której zapis muzyczny staje się żywym procesem, a indywidualne brzmienia uczestników splatają się we wspólne doświadczenie performatywne.

fot. Anna Łukaszewicz

Wojtek Kotwicki – artysta dźwiękowy, kompozytor i twórca projektów audiowizualnych. W swojej praktyce bada relacje pomiędzy dźwiękiem, krajobrazem oraz pamięcią miejsca oraz upływem czasu, pracując na styku muzyki elektroakustycznej, improwizacji i nagrań terenowych. Interesuje go słuchanie jako forma uważności oraz procesy zachodzące pomiędzy dźwiękiem naturalnym a jego elektroniczną transformacją.

Jest autorem solowego projektu Disappear, poświęconego rzece Wiśle, łączącego kompozycję, field recording, film i działania performatywne. Współtworzy duet WOMI KONGE, a wcześniej przez wiele lat był związany z zespołem 3moonboys. Komponuje również muzykę do filmów i projektów interdyscyplinarnych.

Od wielu lat współpracuje z Elżbietą Jabłońską, współtworząc warstwę dźwiękową i muzyczną do jej projektów artystycznych oraz uczestnicząc w realizacji działań performatywnych i wystawienniczych, w których dźwięk stanowi integralny element narracji.

Podczas prezentacji Partytury na Głosy Zwierzęce Elżbiety Jabłońskiej w Muzeum Współczesnym Wrocław odpowiada za elektroniczną interpretację i przetwarzanie dźwięku chóru prowadzonego przez Agnieszkę Sowę. Traktuje elektronikę jako żywy, reagujący organizm – współwykonawcę, który nie ilustruje akustycznego brzmienia, lecz wchodzi z nim w dialog, rozszerzając jego przestrzeń, rezonans i sposoby słyszenia.

Przejdź do treści