Przedmiotem wypowiedzi są trzy tereny emancypacji pamięci: sztuka, a przede wszystkim sztuka w przestrzeni miejskiej/sztuka miasto, miasto i nauki o kulturze. Emancypacji pamięci w sztuce nie sposób wystawić daty początkowej – napotykamy na nią w każdym okresie. Emancypacja pamięci spod dominacji historii w naukach o kulturze zaczęła się przed ok. 20 laty. Emancypacja pamięci w przestrzeni miejskiej jest w Polsce zjawiskiem nowym i niejednoznacznym, jeśli przyjrzymy się jej rezultatom. Celem wypowiedzi jest wyłonienie punktów spornych i niebezpiecznych w tak rozumianych procesach emancypacji pamięci oraz wskazanie nowych kierunków pracy nad pamięcią ilustrowanych przykładami z wystawy „Niemcy nie przyszli”.