HONZA ZAMOJSKI. PRZYGODY CZŁOWIEKA WIDZĄCEGO

25.09.2026 - 29.03.2027
0 poziom
[ WERNISAŻ 25.09 | 19:00 ]

Rysunki Honzy Zamojskiego są kompozycjami zbudowanymi z linii, figur geometrycznych, prostych symboli graficznych i liter. Przypominają minimalistyczne piktogramy, które z zasady powinny cechować się absolutną jednoznacznością, a jednak komunikują złożone treści. Zamojski tworzy z tych elementów rozbudowane narracje, co dobrze widać na przykładzie jego leksykonu O Człowieku, który chciał objąć cały Świat (Ossolineum, 2026). Każdemu z osiemdziesięciu jeden haseł – dotyczących głównie zagadnień związanych ze sposobami postrzegania i organizowania sobie przestrzeni – towarzyszy rysunek. Nie tylko opisy, ale też poszczególne prace wzajemnie się naświetlają, czego efektem jest bogaty splot kształtów, myśli, skojarzeń. To znakowy kosmos i okolice.

Wydawać się może, że od początków nowoczesności wszystkie próby kompleksowego ujęcia świata zdane są na niepowodzenie, bo rzeczywistość stale przecieka pomiędzy palcami. Właśnie w takim otoczeniu funkcjonuje odbiorca, czyli człowiek widzący. W swoim leksykonie Zamojski wyjaśnia, że jest to „człowiek, który patrzy, obserwuje, zerka, spogląda, gapi się i rzuca okiem to tu, to tam, aby obejrzeć coś, czego do tej pory nie widział i dowiedzieć się czegoś, co do tej pory nie było mu znane”. Człowieka widzącego w działaniach zmierzających do objęcia całego świata cechują ciekawość, cierpliwość, czujność i czułość.

Postawę Zamojskiego można opisać nie tyle jako encyklopedyczny zapał czy gorączkę archiwizowania, ile postkonceptualny żart. Artysta stara się objąć świat za pomocą określonej procedury, wskazując zarazem na niemożliwość takiego zamierzenia. Jak pisał Wolter: „Sekret zanudzania polega na tym, że mówi się wszystko”. Dlatego też wystawa jest szybką przebieżką przez zawartość O Człowieku, który chciał objąć cały Świat, ilustrującą jak jedne rzeczy łączą się z innymi. W obliczu wzrostu zainteresowania esejami wizualnymi, wystawami w formie książki, chcemy zaprezentować rzecz odwrotną – książkę w formie wystawy. Przygody człowieka widzącego nie są jednak wyłącznie próbą zademonstrowania prac składających się na leksykon Zamojskiego, lecz mają pokazywać, jak działa książka.

Punktem wyjścia dla aranżacji była architektura muzeum, a konkretnie dwa fragmenty koncentrycznych kręgów, które wyznaczają przestrzeń wystawy. Zostały one zaadaptowane w taki sposób, aby przypominały promieniście otwartą książkę. Zastosowane rozwiązania scenograficzne pozwalają więc zrealizować koncept formalny polegający na przedstawieniu narracji rozpisanej na rozdziały i strony. Wszystkie części ekspozycji odpowiadają poszczególnym elementom książki. W sali pierwszej zostały wydzielone strefy imitujące kartki, na których widnieją wybrane rysunki Zamojskiego, uzupełnione o „przypisy” w postaci prac ze zbiorów Muzeum Współczesnego i Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, kontekstualizujących główną narrację. Kolejna sala, gdzie prezentowany jest komplet prac z cyklu O Człowieku, który chciał objąć cały Świat, ma rodzić skojarzenia ze spisem treści, natomiast przylegająca do niej przestrzeń czytelniana – z bibliografią załącznikową. Następnie można wrócić do początku, bo podobnie jak każda książka Przygody człowieka widzącego otwarte są na wielokrotną lekturę.

Autorki i autorzy prac kontekstowych: Zbigniew Dłubak, Antoni Dzieduszycki, Zdzisław Jurkiewicz, Andrzej Kostołowski, Andrzej Lachowicz, Natalia LL, Robert Rehfeldt, Tadeusz Rolke, Zygmunt Rytka, Michael Snow, Anna Szpakowska-Kujawska, Franciszka Themerson, Ruth Wolf-Rehfeldt

Kurator: Paweł Szroniak

Partner wystawy: Wydawnictwo Ossolineum – wydawca książki Honzy Zamojskiego „O Człowieku, który chciał objąć cały Świat. Leksykon”.

ZESPÓŁ MWW I OSOBY WSPÓŁPRACUJĄCE

Dyrektor MWW: Piotr Lisowski

Główna kuratorka: Małgorzata Miśniakiewicz

Produkcja: Gosia Stasiewicz

Montaż: Rafał Barszcz, Łukasz Zuziak

Promocja: Julia Kuźnia

Program wydarzeń towarzyszących / Edukacja: Sylwia Owczarek, Maja Rymarowicz

Dział kolekcji: Joanna Sokołowska, Klaudia Juzyszyn, Dominik Grabias, Jakub Warzocha

Konserwatorka: Sylwia Kalemba

Inwentaryzator: Jeremiasz Urban

Obsługa administracyjno-finansowa: Anna Kukła, Svitlana Olshevska, Michał Stefanowicz, Emilia Świątek, Natalia Wąsowicz, Justyna Wojtaszek

Identyfikacja wizualna: Honza Zamojski

Konsultacje architektoniczne: Maciej Sierpień / Kibera Studio

Redakcja: Monika Wójtowicz

Tłumaczenia: Iuliia Lytsevych (UA), Karol Waniek (ENG)

Koordynacja opiekunów wystaw: Tomasz Łobocki

Przejdź do treści